Демократот Скот Колом ја победи републиканската сенаторка Синди Хајд-Смит на изборите за Сенатот на САД во Мисисипи, со што стана првиот црн сенатор од оваа држава по периодот на реконструкцијата по Американската граѓанска војна. Победата доаѓа по повеќе од една недела пребројување на гласовите и претставува голем пресврт во држава во која републиканците доминираат со децении.
Според резултатите што ги објави Асошиејтед прес, Колом освоил 49,2 проценти од гласовите, наспроти 48,7 проценти за Хајд-Смит. Разликата изнесувала околу 4.600 гласа. Агенцијата ја прогласи трката за завршена на 11 ноември, откако биле обработени и последните привремени гласачки ливчиња. Хајд-Смит ја призна поразот и му честитала на противникот.
Мисисипи последен пат избрал демократ во Сенатот во 1982 година. Уште подолг е периодот без црн сенатор од оваа држава: последниот бил Бланш Брус, избран во 1875 година, за време на реконструкцијата. Пред него, во 1870 година, сенатор станал Хирам Ревелс.
Со победата на Колом, Мисисипи повторно добива црн претставник во американскиот Сенат по повеќе од 140 години. Историскиот резултат има особено значење во држава со длабоки расни и политички поделби, која со децении важи за сигурно упориште на републиканците.
Победа во држава во која демократите не победиле со децении
Колом ја победи актуелната сенаторка во држава во која републиканците имаат силна изборна предност. Доналд Трамп ја освои со разлика од 23 процентни поени на претседателските избори во 2024 година, а републиканците со години ги контролираат клучните политички функции.
Победата на демократот се случува во поширок контекст на незадоволство од администрацијата на Трамп и економските проблеми што ги засегнуваат американските домаќинства. Во кампањата Колом особено ги истакнуваше растечките трошоци за гориво, намирници и здравствено осигурување.
Низ американскиот Југ, дополнителен мотив за мобилизација на дел од гласачите биле и обидите за прекројување на изборните окрузи со значителен удел на црно население. Критичарите предупредуваа дека таквите промени можат да ја намалат политичката тежина на гласачките блокови кои традиционално поддржуваат демократи.
Обвинител кој ја изгради кариерата во Мисисипи
Скот Колом е 43-годишен обвинител и жител на Мисисипи од седмата генерација. Во 2015 година го победи дотогашниот окружен обвинител, кој на функцијата бил речиси три децении, и стана првиот црн окружен обвинител во 16. судски округ.
Во текот на својата кариера како обвинител, според податоците наведени во извештаите за изборите, имал стапка на успешни пресуди од 94 проценти. Неговиот татко со години бил републиканец и водел кампања за Роналд Реган. Колом, сепак, успеа да привлече поддршка и од гласачи кои традиционално не го поддржуваат Демократската партија.
Во 2022 година, тогашниот претседател Џо Бајден го номинираше за федерален судија во северниот округ на Мисисипи. Номинацијата имаше поддршка и од републиканци и од демократи, но Хајд-Смит го блокираше процесот на потврдување во Сенатот, не давајќи ја потребната согласност за продолжување на постапката.
За време на кампањата, сенаторката се пошегува на сметка на тој потег: „Јас го блокирав Скот Колом да стане федерален судија, а вие го блокиравте да стане американски сенатор“.
Кампања за цените, а не само за партијата
Колом ја градеше кампањата околу пораката дека „Мисисипи е важен“ и ветувањето дека ќе ги претставува сите жители на државата. Наместо да се потпира само на традиционалната демократска база, се обидуваше да разговара и со гласачи кои претходно гласале за Трамп.
Една недела пред изборите, тој присуствуваше на митинг на Трамп организиран во поддршка на Хајд-Смит. Таму разговараше со посетителите за нивните секојдневни економски проблеми, меѓу кои високите цени на бензинот, храната и здравственото осигурување. Се фотографираше со дел од присутните и тврдеше дека разговорите лице в лице му помогнале да придобие гласачи кои на почетокот не биле склони да го поддржат.
На кампањата ѝ помогна и реклама што стана вирална на интернет. Во неа беше искористена изјава на Хајд-Смит за поскапувањето на говедското месо. На прашање за растечките цени, сенаторката одговорила дека потрошувачите имаат многу други извори на протеини.
Рекламата ја прикажуваше изјавата, а потоа човек кој пече плескавици и коментира: „Да изберам друг протеин? Подобро би избрал друг сенатор“.
Колом ја продолжи шегата и преку кампањски камион за такоси, од кој делеше бесплатна храна на гласачите. Во последните недели од кампањата, во Мисисипи пристигнаа и повеќе познати демократски политичари, меѓу кои Кори Букер, Пит Бутиџиџ, Камала Харис и поранешниот претседател Бил Клинтон. Трамп, пак, одржа митинг во поддршка на Хајд-Смит на 26 октомври.
Повеќе од една недела неизвесност
Тесната разлика меѓу кандидатите ја продолжи неизвесноста и по изборниот ден. Во Мисисипи нема автоматско пребројување на гласовите кога разликата е мала. Повторно пребројување може да биде наредено од суд, по поднесена тужба од политичка партија или изборна кампања против изборна комисија на одреден округ.
Дополнителна работа имало и со привремените гласачки ливчиња, кои се проверуваат пред да бидат вклучени во конечниот резултат. Демократски и републикански групи испратиле стотици волонтери и правни набљудувачи во сите 82 окрузи во државата за да го следат процесот. По пребројувањето, Колом ја задржа и ја зголеми првичната предност. Асошиејтед прес ја прогласи победата на 11 ноември, а Хајд-Смит потоа го призна поразот.
Колом во деновите по изборите продолжи со посетите на локалните заедници, вклучувајќи го и Универзитетот „Џексон Стејт“, колеџот „Тугалу“ и колеџот „Милсапс“, каде што студирал.
Неговата победа не е само промена на сенаторското место во Мисисипи. Таа е и историски момент за држава во која последните црни сенатори служеле во 19 век, во периодот непосредно по укинувањето на ропството. Колом најави дека сака неговиот избор да отвори пат и за други луѓе со амбиција и способности да стигнат до највисоките политички функции.
