Сончевите денови често се причина повеќе луѓе да излезат во природа, но високите температури, сушата и директната изложеност на сонце можат да го зголемат ризикот од дехидратација, топлотна исцрпеност и топлотен удар.

Затоа, за време на топлотен бран, планинарењето не треба да се сфати како обична прошетка, туку како активност што бара добра подготовка, правилен избор на рута и внимателно следење на симптомите.

Кога е премногу топло за планинарење?

Лекарите предупредуваат дека не постои една точна температура на која планинарењето автоматски станува небезбедно за сите.

Ризикот зависи од повеќе фактори: влажноста на воздухот, директната сончева светлина, ветрот, тежината на теренот, времетраењето на активноста, но и од здравјето и физичката подготвеност на човекот.

Интензивна физичка активност на високи температури го зголемува ризикот од заболувања поврзани со жештина, па затоа најтешките тури треба да се одложат во периоди на екстремни горештини.

Најголем ризик: дехидратација, исцрпеност и топлотен удар

Физичката активност создава дополнителна телесна топлина, а високите температури и влажноста му отежнуваат на телото да се разлади.

На почеток тоа може да доведе до дехидратација, вртоглавица, главоболка, мачнина, слабост и грчеви во мускулите.

Ако телото повеќе не може да ја регулира температурата, може да дојде до топлотен удар. Тоа е итна медицинска состојба што може да предизвика конфузија, колапс, напади, оштетување на органи, а во најтешки случаи и смрт.

Ризикот е уште поголем ако сте на оддалечена локација, каде пристапот до итна помош е потежок.

Проверете ја прогнозата пред да тргнете

Пред планинарење за време на жештини, задолжително проверете ја временската прогноза, УВ-индексот и евентуалните метеоаларми.

Ако има портокалово или црвено предупредување, треба сериозно да размислите дали воопшто да тргнете. При црвен аларм, најбезбедно е планинарењето да се одложи.

Ако имате алергии, корисно е да ја проверите и концентрацијата на полен.

Изберете рута со сенка и места за пауза

Кога времето е потопло од вообичаено, рутата треба да поминува низ шумски предели или места со доволно сенка.

Така ќе можете да направите пауза од жештината и нема постојано да бидете изложени на директно сонце.

Најтоплиот дел од денот најчесто е меѓу 11 и 15 часот, кога и УВ-зрачењето е најсилно. Затоа е подобро да тргнете рано наутро или подоцна попладне.

Облека, вода и заштита од сонце

Облеката треба да биде лесна, широка и удобна. За одење на топло време се препорачуваат лесни синтетички материјали што брзо се сушат и помагаат телото полесно да се разлади.

Не заборавајте шешир, очила за сонце и крема со заштитен фактор. Бидејќи за време на одењето се потите, кремата треба повторно да се нанесува за време на паузите, особено на лицето, носот, ушите, рацете и нозете.

Понесете повеќе вода отколку што би понеле во нормални услови. Ако одите на подолга тура, испланирајте каде можете да ги дополните шишињата.

Не одете сами ако не мора

За време на топлотен бран е подобро да планинарите во друштво, барем со уште две или три лица, за да можете меѓусебно да си помогнете ако нешто тргне наопаку.

Ако сепак одите сами, кажете некому каде одите, по која рута ќе се движите и кога очекувате да се вратите. Ова е особено важно ако станува збор за подалечна локација или подолга патека.

Симптоми што не смеат да се игнорираат

Симптоми на топлотна исцрпеност се силно потење, жед, главоболка, вртоглавица, слабост, мачнина, грчеви во мускулите, забрзан пулс или забрзано дишење.

Ако почувствувате некој од овие симптоми, веднаш прекинете ја активноста, тргнете се во сенка или на поладно место, соблечете вишок облека и пијте ладна течност, но само ако сте целосно свесни и можете да голтате.

Кожата може да се разлади со вода и ладење со воздух. Кај полесни симптоми, состојбата треба да се подобри во рок од околу 30 минути.

Кога станува збор за итна состојба?

Топлотниот удар е итна состојба. Симптомите може да вклучуваат конфузија, необично однесување, колапс, напади, губење на свест или многу висока телесна температура.

Во таква ситуација треба веднаш да се повика итна помош и активно да се разладува лицето. Не треба да се дава течност на лице кое е збунето или без свест.

Што уште да понесете?

Покрај вода, заштита од сонце и соодветна облека, корисно е да понесете и прибор за прва помош, преносен полнач за телефон и, ако е потребно, поголем чадор што може да создаде дополнителна сенка.

Пред да тргнете, проверете и дали на рутата има мобилен сигнал, особено ако се движите во оддалечено подрачје.

Планинарењето за време на топлотен бран не мора секогаш да биде опасно, но бара многу повеќе внимателност. Ако условите се екстремни, најбезбедна одлука е турата да се одложи.