Британски „Индипендент“ ги истражува супстанциите што секојдневно ги користиме во домот и начините на кои може да ја намалиме непотребната изложеност.
Во репортажата, новинарката Радика Сангхани со помош на лекарка што се занимава со еколошко здравје ги проверува производите во својот дом – од кујнските садови до козметиката и материјалите во спалната соба.
Во фокусот се пет групи супстанции: фталати, парабени, формалдехид и соединенија што го ослободуваат, испарливи органски соединенија и PFAS, познати како „вечни хемикалии“.
Фталатите се користат во одредени пластични материјали и можат да бидат присутни во мириси и производи за лична нега. Некои од нив се класифицирани како супстанции што можат да го нарушат хормоналниот систем, поради што нивната употреба е ограничена во одредени производи.
Парабените се конзерванси што помагаат козметичките производи подолго да останат стабилни. Научниците ги испитуваат нивните можни ефекти врз хормоналниот систем, но не сите парабени имаат ист ризик. Безбедноста зависи од конкретното соединение, концентрацијата и начинот на употреба.
Формалдехидот е соединение што може да предизвика иритација и е класифицирано како канцерогено при одредени изложености. Во некои козметички производи се користат конзерванси што ослободуваат мали количества формалдехид, поради што е важна усогласеноста со безбедносните ограничувања.
Испарливите органски соединенија, познати како VOC, можат да се ослободуваат од бои, средства за чистење, лепила и одредени материјали за мебел. Некои предизвикуваат иритација на очите и дишните патишта, но нивните здравствени ефекти се разликуваат во зависност од супстанцијата и изложеноста.
Петтата група се PFAS, соединенија што се користат поради отпорноста на вода, маснотии и дамки. Дел од нив се многу долготрајни во животната средина, а за одредени PFAS постојат докази за поврзаност со здравствени ризици.
Сепак, присуството на хемиско соединение во некој производ не значи автоматски дека тој е опасен. Важно е во колкава количина е присутно, дали може да премине во воздухот, храната или на кожата и колку долго трае изложеноста.
За намалување на непотребниот контакт со хемикалии, експертите препорачуваат редовно проветрување, правилна употреба на средствата за чистење и почитување на упатствата на производителите.
Практично е и да не се загрева храна во пластични садови што не се наменети за тоа, да се избегнува непотребно користење аеросоли и да се заменуваат оштетените кујнски садови.
При купување козметика и средства за домаќинство може да се проверат декларациите и ознаките за безбедност, особено кога станува збор за производи што се користат секојдневно.
Не е неопходно одеднаш да се заменат сите предмети во домот. Постепеното намалување на непотребната изложеност и правилната употреба на производите се пореалистичен пристап од обидот целосно да се избегнат сите синтетички материјали.
