Моделот од пет фази на тагување го олеснува справувањето со загуба

Според психијатарот Елизабет Кублер-Рос, процесот минува низ негирање, лутина, преговарање, депресија и конечно прифаќање на реалноста.

Разбирањето на познатите пет фази на тагување е корисен водич за справување со силните емоции по смрт на блиска личност или губење работа. Иако секој човек реагира индивидуално, психолошкиот модел дефиниран од Елизабет Кублер-Рос ги објаснува природните одбранбени механизми кои го штитат умот од почетниот шок до конечното помирување со новата реалност.

Процесот често започнува со одбивање да се прифати реалноста на загубата. Оваа реакција го штити умот од првичниот шок и дава време за постепена обработка на тешката ситуација. Откако шокот ќе помине, луѓето вообичаено чувствуваат силна лутина која може да биде насочена кон семејството, лекарите, виша сила, па дури и кон самите себе или кон починатиот. Ваквото однесување претставува само еден од начините на кои се изразува длабоката тага.

Губењето на контролата над ситуацијата поттикнува мисли поврзани со тоа што би се случило доколку се постапело поинаку. Личноста се обидува да склучи ирационални договори со себе или со виша сила, надевајќи се дека болката ќе се намали. Оваа етапа е проследена со депресија, каде емоционалната болка станува неизбежна. Симптомите опфаќаат постојана жалост, губење интерес за секојдневни активности, нарушен сон и промени во апетитот. Доколку ваквото интензивно чувство трае подолго од една година, медицинските експерти го дијагностицираат како нарушување на продолжено тагување кое бара стручно лекување.

Според моделот на Кублер-Рос, последната етапа настапува кога личноста ќе престане да се бори против тагата. Енергијата се пренасочува кон чување на спомените и постепено вртење кон иднината. Изданието „Харвард хелт паблишинг“ посочува дека не постои единствен рецепт за овој процес и дека редоследот на доживување на овие чувства не е строго правило за сите. Луѓето не мора да поминат низ сите фази ниту по точниот редослед за да стигнат до помирување.

Тагата директно влијае врз крвниот притисок, расположението и целокупното здравје. Одржувањето дневен распоред со редовна физичка активност, уреден сон и здрава исхрана создава неопходно чувство на контрола. Експертите препорачуваат разговор со психотерапевти или групи за поддршка, бидејќи споделувањето на товарот спречува долгорочни здравствени последици. Дополнителна помош нуди и читањето стручна литература за оваа тема, како и дозволувањето на кратки моменти на радост кои го подобруваат менталното здравје.

е-Трн да боцка во твојот инбокс