Научниците открија необичен механизам кој можеби објаснува како Candida auris успева да преживее на човечката кожа и зошто оваа габа може да биде особено тешка за контрола во болниците. Истражувачи од Универзитетот на Калифорнија во Сан Франциско (UCSF) проучувале како C. auris се однесува на кожата на глувци и ја споредиле со сродната Candida albicans, габа која исто така може да предизвикува инфекции кај луѓето.
Откриле дека двете габи предизвикуваат значително различни реакции на имунолошкиот систем. Тоа може да биде клучот за способноста на C. auris да се задржи на кожата.
Габата го менува имунолошкиот одговор
Candida albicans поттикнувала поголемо производство на интерлеукин-17 (IL-17), протеин кој има важна улога во одбраната на организмот од габични инфекции. C. auris, од друга страна, предизвикувала ослободување на интерферон-гама – молекула која има важна улога во одбраната од вируси и други патогени.
Според експериментите, овој необичен имунолошки одговор го потиснувал производството на IL-17 и истовремено го забавувал обновувањето на клетките во фоликулите на влакната. Токму тоа може да ѝ овозможи на C. auris полесно да се насели во фоликулите и да остане таму.
Дополнителните експерименти укажале дека габата може да го поттикне ослободувањето на интерферон-гама преку промени на својот надворешен клеточен ѕид. При тоа станува поизложен хитин – цврста молекула која е карактеристична за клеточните ѕидови на габите. Научниците сметаат дека ова може да биде еден од механизмите преку кои C. auris го насочува имунолошкиот одговор на начин што ѝ овозможува полесно да преживее на кожата.
Зошто Candida auris ги загрижува лекарите?
Candida auris за првпат била идентификувана кај човек во Јапонија во 2009 година. Оттогаш е откриена во голем број земји и стана значаен јавно-здравствен проблем. Една од причините е нејзината способност да развие отпорност на антифунгалните лекови.
Некои соеви покажуваат отпорност на повеќе класи лекови, што може значително да го отежни лекувањето. Но, проблемот не е само во отпорноста. C. auris може лесно да ја колонизира кожата на луѓе кои немаат никакви симптоми. Таквите лица можат да ја пренесат габата на други луѓе или на површини и медицинска опрема.
Тоа е особено важно во болниците и домовите за стари лица, каде што има луѓе со ослабен имунолошки систем.
Кај повеќето здрави луѓе, присуството на C. auris на кожата не доведува до заболување. Но, ако имунолошкиот систем е сериозно ослабен, габата може да навлезе во крвотокот и да предизвика инвазивна инфекција која може да биде животозагрозувачка.
Дали ова може да доведе до нов третман?
Токму тука е потенцијалното значење на новото откритие. Ако научниците успеат да го блокираат механизмот што ѝ овозможува на C. auris да се задржи во фоликулите на кожата, во иднина можеби ќе биде можно да се развијат третмани со кои габата би се отстранувала уште пред да стане причина за сериозна инфекција. Тоа би било особено важно за болничките пациенти кои се најранливи на инвазивни габични инфекции.
Сепак, истражувањето засега е во рана фаза. Клучните експерименти биле направени во лабораторија и кај глувци, па потребни се дополнителни истражувања за да се утврди дали истиот механизам функционира на ист начин кај луѓето.
Она што истражувањето го открива е нов дел од сложената приказна за Candida auris: нејзината способност да преживее на кожата можеби не се должи само на отпорноста кон лекови, туку и на начинот на кој комуницира со нашиот имунолошки систем. Според податоците наведени во изворниот текст, во САД во 2026 година досега биле регистрирани повеќе од 3.400 случаи на инфекција со C. auris.
