Ел Нињо се засилува и може да биде еден од најзначајните климатски фактори што ќе ја обликуваат зимата 2026/2027. Светската метеоролошка организација (СМО) во септември објави дека феноменот е цврсто воспоставен и дека се очекува дополнително да зајакне во наредните месеци, при што речиси 100 отсто е веројатноста да продолжи најмалку до февруари 2027 година.

Но, што значи тоа за зимата што доаѓа?

Ел Нињо е топлата фаза на природниот климатски циклус Ел Нињо–Јужна осцилација (ENSO), кој е поврзан со промените на температурата на површината на морето во тропскиот дел на Тихиот Океан. Кога Тихиот Океан значително се затоплува, тоа може да влијае врз атмосферската циркулација и временските обрасци во различни делови од светот.

Овој пат сигналот е особено силен.

Американската Национална океанска и атмосферска администрација (NOAA) во септември процени дека има повеќе од 90 отсто шанси Ел Нињо да достигне многу силна категорија во северната есен и зима 2026/27. Моделите покажуваат дека најсилната фаза би можела да биде кон крајот на годината.

Што значи тоа за Европа?

Тука приказната станува посложена.

Силен Ел Нињо не функционира како прекинувач кој едноставно носи топла или студена зима. Неговото влијание е различно од регион до регион и зависи и од други атмосферски и океански фактори.

Според СМО, силен Ел Нињо може значително да ги промени обрасците на температурата, врнежите и атмосферската циркулација низ светот. За Европа, сезонските прогнози укажуваат на можни промени во температурите и врнежите, но конкретниот исход за одделни земји не може однапред сигурно да се утврди.

И токму затоа е важно Ел Нињо да не се толкува како директна прогноза за времето во Македонија.

А што може да значи за Балканот?

За Балканот сезонската слика засега е многу понеизвесна.

Еден можен ефект е почест западен или југозападен воздушен пренос, што би значело поголема веројатност за поблаги периоди во дел од зимата. Но тоа не значи дека студот и снегот ќе исчезнат.

Напротив, и во зима со просечно повисоки температури можат да се појават кратки, но интензивни студени продори и снежни епизоди.

Друг важен фактор се врнежите. Ако стигнат влажни воздушни маси, а температурите бидат доволно ниски, дел од Балканот може да добие значителни снежни врнежи. Ако температурите бидат над нулата, истата атмосферска ситуација може да донесе дожд наместо снег.

Затоа прашањето не е само „дали ќе биде студено“, туку и кога ќе пристигне студениот воздух, од каде ќе доаѓа и со какви врнежни системи ќе се сретне.

Ќе има ли снег?

Во овој момент е прерано за сигурен одговор.

Сезонските прогнози можат да покажат дали одреден временски образец има поголема или помала веројатност, но не можат со месеци однапред да кажат дали Скопје, Битола или друг град ќе има снег на конкретен датум.

Она што може да се каже е дека силниот Ел Нињо ја зголемува веројатноста за значајни отстапувања од вообичаените временски обрасци. СМО предупредува дека многу силен Ел Нињо може да ги зголеми ризиците од екстремни врнежи, суши и високи температури во различни делови од светот.

Не значи дека целата зима ќе биде иста

Една од најчестите заблуди е дека ако Ел Нињо е силен, тогаш целата зима мора да биде топла или влажна.

Научниците предупредуваат дека не е така.

Силата на Ел Нињо сама по себе не го одредува времето во секоја земја. На неговото влијание можат да му се спротивстават или да го засилат други фактори, меѓу кои состојбите во Индискиот и Атлантскиот Океан, атмосферската циркулација над Северниот Атлантик и развојот на поларниот вортекс.

Затоа зимата 2026/27 засега треба да се гледа како сезона со силен глобален климатски сигнал, но со значителна неизвесност за конкретното време во Македонија.

Едно сепак е сигурно: Ел Нињо ќе биде внимателно следен во следните месеци. Ако неговата интензивна фаза се развие како што предвидуваат актуелните модели, неговото влијание ќе се чувствува во временските обрасци ширум светот и во текот на 2027 година.