:
Етиопскиот регион Тиграј повторно се соочува со жестоки борби, речиси четири години откако мировниот договор стави крај на граѓанската војна што остави огромен број жртви и раселени. Во последните недели конфликтот повторно ескалираше меѓу федералните сили на Етиопија и вооружени сили предводени од Народноослободителниот фронт на Тиграј (ТПЛФ). Федералната армија и сојузничките милиции веќе презедоа стратешки позиции во регионот, а борбите се приближуваат до Мекеле, главниот град на Тиграј.
Стотици ранети за само неколку дена
Најдиректниот показател за интензитетот на новите борби доаѓа од болниците. „Лекари без граници“ (MSF) соопшти дека бројот на воените ранети кои пристигнале во болниците во Корем и Аламата се зголемил од околу 180 на повеќе од 420 во периодот од 22 до 25 септември. Во болницата Сухул во Шире, во северозападен Тиграј, до 25 септември биле примени повеќе од 300 ранети.
Поради безбедносната ситуација, активностите на MSF во болницата во Аламата биле суспендирани, а дел од медицинскиот персонал бил пренасочен кон други болници кои се соочуваат со зголемен број пациенти.
Федералните сили повторно напредуваат
Една од клучните точки во новата офанзива е Аламата, град на околу 120 километри јужно од Мекеле. Според видео материјали проверени од „Ројтерс“ и дипломатски извори, федералните сили го презеле градот, кој има значајна логистичка улога и во претходната војна повеќепати преминувал од една во друга страна.
Но, борбите не застанаа таму. На 3 октомври, етиопските федерални сили повторно го презедоа аеродромот „Алула Аба Нега“ во Мекеле. Извори за „Ројтерс“ известиле и за пукање во близина на центарот на градот, додека дел од борците на Тиграј ги напуштале позициите.
Мировниот договор од 2022 година под притисок
Новата ескалација доаѓа по период на растечки тензии меѓу ТПЛФ и владата на премиерот Аби Ахмед.
Во ноември 2022 година беше потпишан мировен договор во Преторија со кој беше ставен крај на граѓанската војна. Но, во последните месеци двете страни меѓусебно се обвинуваа за негово прекршување. Минатата недела ТПЛФ објави дека формирал сојуз со уште шест вооружени групи во Етиопија, со цел да се спротивстави на федералната влада.
Тоа го зголеми стравот дека конфликтот може повторно да прерасне во голема војна.
Конфликтот веќе има регионална димензија
Ситуацијата станува уште посложена поради вмешаноста и интересите на соседните земји. Етиопската влада ја обвинува Еритреја дека ги поддржува противниците на владата, заедно со Судан и Египет. Сите три земји ги отфрлаат обвинувањата.
Етиопија и Еритреја дополнително ги влошија односите. По одлуката на Адис Абеба да ја затвори амбасадата во Асмара и да протера еритрејски дипломати, Еритреја на 1 октомври соопшти дека ги прекинува дипломатските односи со Етиопија.
Во меѓувреме, борбите во северна Етиопија предизвикуваат стравувања дека кризата може да се прошири и надвор од Тиграј.
Тиграј сè уште не закрепна од претходната војна
Граѓанската војна од 2020 до 2022 година остави длабоки последици во регионот. Прекинот на комуникациите, ограничениот пристап до храна и лекови и масовното раселување предизвикаа сериозна хуманитарна криза. Сега, додека борбите повторно се засилуваат, телекомуникациските врски во делови од Тиграј повторно се прекинати, што дополнително го отежнува пристапот до информации и хуманитарна помош.
За цивилното население, најголемата опасност е што новата воена ескалација се случува во регион кој сè уште не успеал целосно да се опорави од претходната. А со федералните сили кои се приближуваат до Мекеле и со продлабочувањето на кризата меѓу Етиопија и Еритреја, стравот веќе не е само од повторување на војната во Тиграј – туку и од поширок регионален конфликт.
