Истражувачите открија нова и досега непозната геолошка структура километри под мразот на Источен Антарктик, која ја менува научната слика за тоа како функционира најголемата ледена покривка на Земјата. Иако првичните медиумски наслови ја опишаа како „скриен џин“, станува збор за масивен систем од подледени басени кои формираат единствена геолошка целина, а не за мистериозен објект.

Огромен систем под мразот дебел над 3 километри

Истражувањето се фокусира на Источноантарктичката ледена плоча, под која мразот на места достигнува дебелина и над три километри. Новата анализа покажува дека под неа постои широка мрежа од басени кои се поврзани во форма на „лепеза“ и се спојуваат кон регионот блиску до Јужниот пол.

Научниците оваа формација ја нарекоа „Источноантарктичка покраина на лепезести подледени басени“, и во неа се вклучени веќе познати области како басените Вилкс и Аурора, како и регионот на езерото Восток.

Како е откриена структурата?

Тимот користел комбинација од топографски податоци под мразот, магнетни и гравитациски мерења, сеизмички анализи и модели на земјината кора. Резултатите покажуваат околу 30 радијално распоредени басени, многу од нив во форма на буквата „V“, кои создаваат впечаток на огромна лепеза под мразот.

Според научниците, оваа структура најверојатно настанала преку процес на ротирачка тектонска екстензија, поврзан со распадот на суперконтинентот Гондвана и одвојувањето на Антарктикот од Австралија. Овој древен геолошки процес влијаел и на формирањето на планините Гамбурцев и Трансантарктичките Планини, како и на создавање зони на тектонска нестабилност.

Зошто ова е важно денес?

Иако откритието не укажува на итно топење на мразот, неговото значење е големо за климатологијата. Подледените вдлабнатини и структури ја насочуваат насоката на движење на мразот, влијаат на подледените езера, одредуваат каде мразот се лизга побрзо кон океанот

Според проценките, дел од оваа област содржи лед чие топење би можело да придонесе за потенцијално покачување на нивото на светските мориња до 28 метри, но тоа е теоретски максимум, а не реална краткорочна закана.

Што следува?

Научниците нагласуваат дека остануваат многу непознати: точното време на формирање на структурата, бројот на тектонски фази што влијаеле врз неа и улогата на внатрешната топлина на Земјата. Сепак, новата карта на подледениот релјеф ќе им помогне да направат попрецизни модели за движењето на антарктичкиот мраз и да предвидат како тој би реагирал на идното глобално затоплување.