Македонскиот пазар на труд и понатаму се соочува со парадокс: повеќе од 90 илјади луѓе се водат како невработени, додека над 100 илјади лица работат без формално вработување.
Според најновите податоци на Државниот завод за статистика, стапката на невработеност во второто тримесечје од 2026 година изнесува 11,3 проценти. Во истиот период бројот на неформално вработени достигнал 101.022 лица.
Бројот на неформално вработените е зголемен за 7,2 проценти во однос на претходното тримесечје. Најголем дел од нив се ангажирани во земјоделството, шумарството и рибарството, каде се евидентирани 51.487 лица, односно 51 процент од вкупната неформална вработеност.
Следно на листата е градежништвото, во кое се концентрирани 17,2 проценти од неформално вработените. Според статистичарите, сезонските активности во овие две дејности имаат значително влијание врз кварталните промени на неформалната вработеност.
Податоците повторно го отвораат прашањето зошто во земјава истовремено постојат десетици илјади невработени и голем број работници кои работат надвор од формалниот систем.
Од економски аспект, ова се поврзува и со несовпаѓањето меѓу знаењата и вештините на дел од невработените и потребите на работодавачите. Претходните податоци покажуваат дека на пазарот на труд има илјадници слободни работни места, додека дел од невработените имаат потреба од дополнителна обука или преквалификација.
Неформалната работа, пак, значи дека работникот најчесто останува без дел од правата што произлегуваат од формален работен однос, додека државата губи приходи од даноци и придонеси. Во исто време, ваквата состојба создава нееднакви услови за компаниите што ги исполнуваат сите законски обврски.
Според ДЗС, структурата на неформалната вработеност покажува дека земјоделството и градежништвото имаат особено големо учество, што ја прави борбата против сивата економија сложено прашање поврзано и со сезонската работа и со структурата на македонскиот пазар на труд.
Притоа, самата бројка на невработени не ја покажува целосната слика за расположливата работна сила. Претходно и Министерството за економија и труд укажуваше дека во евиденцијата има и лица кои работат неформално или се корисници на социјална помош, поради што се отвори прашањето за попрецизно утврдување на реалниот број лица кои навистина бараат работа.
Сликата што ја даваат најновите бројки е јасна: покрај невработеноста, Македонија има и голем проблем со неформалната вработеност, при што повеќе од 100 илјади лица се надвор од формалниот пазар на труд.
