Истовремено, Пописот од 2021 година регистрирал 307.187 ненаселени станови. Тоа се 36,6 проценти од вкупниот станбен фонд. Секој трет стан бил без постојани жители, но цените не паѓаат. Напротив, квадратот продолжува да поскапува.
Во скопски Центар, нов стан од 50 квадратни метри бил продаден за 168.000 евра, односно за околу 3.360 евра по квадрат. Во Охрид, стан од 66 квадратни метри достигнал цена од 211.200 евра, или околу 3.200 евра за квадрат.
Тоа се највисоки поединечни трансакции, а не просечни цени. Но пораката на пазарот е јасна: станот сè помалку е само покрив над глава, а сè повеќе средство за чување капитал.
Во вториот квартал од 2026 година биле регистрирани 6.221 купопродажба, што е раст од 20,2 проценти. Во истиот период бројот на договорите за закуп се намалил за 16,8 проценти.
Се купува повеќе, се изнајмува помалку, се гради без престан, а младите сè потешко можат да стигнат до сопствен дом.
Секако, 307.187 ненаселени станови не значи дека сите се празни и достапни. Дел се во иселени населени места, дел се користат сезонски, а дел сопствениците не сакаат да ги продаваат или изнајмуваат.
Но тоа не ја менува суштината.
Во држава со стотици илјади ненаселени станови, домувањето станува недостижно за луѓето што навистина сакаат да живеат во нив.
Пазарот очигледно не одговара на прашањето кому му треба дом. Тој одговара на прашањето кој има пари да купи уште еден стан.
Затоа вистинското прашање не е зошто се гради толку многу. Прашањето е дали градиме домови за луѓе или бетонски сефови за капитал.