Фудбалскиот клуб Ајакс Амстердам официјално нема еврејски корени ниту верска поврзаност, но на неговите трибини редовно се веат израелски знамиња, а навивачите самите себеси се нарекуваат „Евреи“ (Joden). Овој феномен повторно се најде во фокусот по неодамнешните инциденти во Сплит, кога навивачите на Хајдук извикуваа фашистички и антисемитски пораки. Приказната зад оваа симболика не потекнува од религија или политика, туку од историјата на градот и суровиот навивачки инает од седумдесеттите години на минатиот век.
За да се разбере врската, потребно е да се погледне историјата на Амстердам. Пред Втората светска војна и нацистичката окупација, во Амстердам живееле околу 80.000 Евреи, што претставувало повеќе од десет проценти од вкупното население на градот. Поради својата отвореност и релативна слобода низ вековите, Евреите на јидиш го нарекувале Амстердам „Мокум“ (од хебрејскиот збор маком, што значи место или безбеден дом).
По војната и холокаустот во кој нацистите убија над 75 проценти од холандските Евреи, градот ја задржа свеста за својата историска заедница. Стариот стадион на Ајакс, „Де Мер“, се наоѓаше во источниот дел на Амстердам, во близина на квартовите каде што историски живеело еврејско население. Тоа беше доволна географска точка за ривалските клубови да почнат да го етикетираат целиот клуб.
Во текот на седумдесеттите и осумдесеттите години, хулиганските групи во Холандија почнаа отворено да користат антисемитски навреди против фановите на Ајакс. Навивачите на Фејенорд од Ротердам и Утрехт редовно скандираа навредливи пароли, имитираа звук на сискање гас и користеа нацистички симболи за да ги испровоцираат амстердамци.
Наместо да се повлечат или да се бранат, најтврдокорните поддржувачи на Ајакс од северната трибина решија да направат психолошки контра-удар: ја презедоа навредата како свој штит и беџ на гордост. Почнаа самите себеси масовно да се нарекуваат „Евреи“ (Joden), да носат капи со Давидова ѕвезда и да веат израелски знамиња на стадионот. За нив, симболот немаше теолошка ниту геополитичка позадина, туку служеше како провокација кон ривалите.
Фудбалскиот клуб Ајакс низ историјата имал само неколку истакнати членови со еврејско потекло, како што беа претседателот Јап ван Праг и неговиот син Михаел ван Праг, или фудбалерите Бени Мулер и Саки Сварт. Сепак, клубот институционално никогаш не бил еврејски, ниту имал какви било статутарни врски со заедницата.
Токму затоа, официјалната управа на клубот, заедно со холандските еврејски организации, со години води кампањи против оваа навивачка традиција. Еврејските здруженија редовно укажуваат дека присвојувањето на еврејските симболи од страна на фудбалските фанови дополнително ги поттикнува противничките групи на антисемитски говор и релативизација на холокаустот на трибините.
Навивачкиот фолклор што почна како урбан пркос на локален стадион денес се судира со реалните геополитички тензии на улиците. Иако огромното мнозинство фанови на Ајакс немаат етничка врска со Израел, навиката вкоренета со децении покажува како спортските субкултури можат да рециклираат историски трауми во опасна реалност.
