НАТО влегува во самитот во Анкара со една јасна порака: одбраната станува сè поскапа, а сојузниците ќе мора да плаќаат повеќе.

Генералниот секретар на Алијансата, Марк Руте, изјави дека европските членки и Канада веќе издвојуваат околу 4% од својот БДП за одбрана и безбедност, што според него покажува „трансформациски напредок“ во рамки на НАТО.

Минатата година, европските сојузници и Канада потрошиле речиси 20% повеќе за основна одбрана во споредба со претходната година. Ако се земат предвид 2025 и 2026 година заедно, тоа значи дополнителни инвестиции од 258 милијарди долари.

Но, целта сега е уште повисока.

На претходниот самит на НАТО, земјите членки се обврзаа до 2035 година да издвојуваат 5% од БДП за одбрана и безбедносно поврзани трошоци. Од тоа, 3,5% треба да бидат за основни одбранбени потреби, додека 1,5% се однесуваат на пошироки безбедносни инвестиции, како инфраструктура, логистика, сајбер-одбрана и отпорност на системите.

Руте очекува на самитот во Анкара земјите да не дојдат само со политички пораки, туку со „јасни, конкретни и веродостојни планови“ за тоа како ќе ја исполнат целта.

Во позадина е и притисокот врз Европа да преземе поголем дел од товарот за сопствената безбедност, особено во услови на војна во Украина, растечки хибридни закани и зголемени очекувања од САД европските сојузници да вложуваат повеќе.

Руте најави и дека на форумот со одбранбената индустрија ќе бидат објавени нови договори вредни десетици милијарди долари.

Тоа значи дека НАТО не зборува само за поголеми буџети, туку и за зголемено производство, нова опрема и посилна одбранбена индустрија.

Прашањето повеќе не е дали членките ќе мора да трошат повеќе, туку колку брзо ќе можат да го направат тоа и дали нивните економии ќе го издржат новото темпо на воено финансирање.