Ова отвора нови можности за странските работници, меѓу кои и македонските граѓани, но и прашањето дали Македонија ќе се соочи со дополнителен одлив на работоспособно население.
Хрватска, која веќе со години е привлечна дестинација за македонските работници, во следната деценија би можела да има потреба од стотици илјади дополнителни работници. Причините се стареењето на населението, иселувањето и сè помалиот број луѓе во работоспособна возраст.
Според анализата на Светската банка, до 2035 година понудата на работна сила во Хрватска би можела да се намали за околу 291.000 лица, додека побарувачката за работници би пораснала за дополнителни 36.000. Тоа создава потенцијален недостиг од вкупно 327.000 работници, доколку не се променат постојните политики.
Најмногу работници ќе се бараат во туризмот, градежништвото и индустријата
Хрватскиот завод за вработување во својата стратегија до 2030 година предвидува продолжување на растот на вработеноста.
Доколку економијата расте со просечна годишна стапка од 2,5 проценти, бројот на вработени би се зголемил од 1,73 милиони во 2025 година на приближно 1,84 милиони во 2030 година.
Истовремено, бројот на невработени би требало да се намали од околу 80.000 на помалку од 60.000 лица.
Најголем притисок поради недостигот од кадар се очекува во туризмот, угостителството, градежништвото, транспортот, индустријата и услугите.
Што значи ова за македонските работници?
Хрватска веќе е една од земјите во кои македонските граѓани бараат сезонска, но и долгорочна работа, особено во туристичките центри на Јадранското Море.
Побарувачката за странска работна сила би можела дополнително да ги зголеми можностите за вработување, но и конкуренцијата меѓу европските земји за привлекување работници.
За Македонија, ваквиот тренд претставува двоен предизвик. Од една страна, граѓаните добиваат пристап до поголем пазар на труд и нови можности за заработка. Од друга страна, домашните компании се соочуваат со ризик од дополнително губење квалификувани работници.
Особено чувствителни се секторите во кои и македонските работодавачи тешко обезбедуваат кадар, како угостителството, градежништвото и одредени производствени дејности.
Балканот се соочува со битка за работници
Недостигот од работна сила повеќе не е само проблем на една држава. Демографските промени и миграцијата создаваат конкуренција за работници, при што земјите со повисоки плати и подобри услови имаат предност.
Според Светската банка, Хрватска изгубила речиси 400.000 жители во изминатата деценија, а уделот на населението постаро од 65 години би можел да достигне 30 проценти до 2050 година.
Ова покажува дека потребата од увоз на работна сила не е привремен проблем поврзан само со туристичката сезона, туку долгорочен економски и демографски предизвик.
