Мозочниот удар веќе не е здравствен проблем резервиран исклучиво за повозрасната популација, покажува обемната долгорочна студија на американскиот Универзитет во Синсинати. Според податоците објавени во стручното списание „Neurology“, стапката на мозочни удари кај возрасните на возраст од 20 до 54 години бележи драстичен пораст во последните три децении. Овој тренд отвора сериозен аларм за потребата од рана кардиоваскуларна превенција кај помладите генерации, вклучително и во нашиот здравствен систем каде редовните скрининзи често изостануваат.
Истражувачкиот тим од Универзитетот во Синсинати анализираше податоци за 2.076 пациенти на возраст од 20 до 54 години кои доживеале прв мозочен удар во периодот меѓу 1993 и 2020 година. Резултатите покажуваат дека во периодот 1993-1994 година стапката изнесувала 33,9 случаи на 100.000 луѓе годишно, додека до 2020 година таа достигнала 62,2 случаи. Ова претставува пораст од приближно 83 проценти кај возрасната група што традиционално се сметаше за нискоризична.
Д-р Емили Р. Фишер, авторка на студијата од Универзитетот во Синсинати, посочи дека иако мозочниот удар традиционално се смета за болест на постарите возрасни лица, наодите покажуваат дека тој станува сè почест кај помладите луѓе. Бидејќи истовремено повеќе луѓе го преживуваат ударот, сè поголем број млади лица се соочуваат со долготрајните последици и рехабилитација.
Најголемиот дел од овој пораст отпаѓа на исхемичните мозочни удари, кои настануваат кога згрутчена крв или стеснет крвен сад го прекинува дотокот на кислород и хранливи материи до мозочното ткиво. Стапката на исхемични удари кај луѓето под 55 години се зголемила од 23,8 случаи на 100.000 во 1993-1994 година на 47,3 случаи во 2020 година, со што практично се удвоила.
Кај хеморагичните мозочни удари, односно крвавењата во мозокот или просторот околу него, истражувачите не забележаа слични нагорни трендови. Зачестеноста на овие потешки форми останала главно стабилна во текот на целиот набљудуван период.
Анализата на здравствените картони открива дека меѓу младите пациенти со мозочен удар значително зачестиле класичните кардиоваскуларни фактори на ризик. Зголемениот крвен притисок, дијабетесот, атријалната фибрилација и употребата на психоактивни супстанци биле далеку поприсутни во 2020 година отколку во деведесеттите години на минатиот век.
Употребата на супстанци кај младите пациенти со мозочен удар забележала остар скок – од 4,6 проценти во 1993-1994 година на 40,2 проценти во 2020 година, при што најголемиот дел од овој пораст отпаѓа на канабис. Научниците напоменуваат дека студијата не може директно да потврди причинско-последична врска со овие навики, бидејќи во базата немале контролна група од лица без мозочен удар за точна споредба.
Студијата истовремено носи и еден охрабрувачки податок поврзан со современите медицински протоколи за итна помош. Смртноста во првите 30 дена по мозочниот удар се намалила од 11,7 проценти на 9,4 проценти, по прилагодувањето на разликите во возраста, расата и полот.
