Млечниот скандал што деновиве ја бранува јавноста доби нов развој, откако Агенција за храна и ветеринарство најави дека имињата на млекарниците и операторите кај кои биле утврдени неправилности во декларациите на производите ќе бидат објавени дури следната недела. Одлуката следува по силните реакции во јавноста и барањата граѓаните да добијат јасни информации за тоа кои компании продавале производи што не одговарале на декларираниот состав.

Намален квалитет, но безбедни производи

Директорот на АХВ, Оливер Миланов, изјави дека безбедната храна е основно право на секој граѓанин, но засега не ги откри имињата на компаниите опфатени со контролите. Според него, не станува збор за производи што претставуваат ризик по здравјето на потрошувачите, туку за производи со намален квалитет и состав што не одговара на она што било наведено на декларацијата.

„Проблемот не е во безбедноста, туку во квалитетот и точноста на информациите што им се даваат на потрошувачите“, е ставот што го соопшти АХВ.

Десет компании под лупа

Според досегашните информации, контролите опфатиле десет компании, од кои две се занимаваат со увоз на млечни производи. Агенцијата најавува дека инспекциските проверки ќе продолжат и ќе бидат проширени, не само во маркетите туку и во производствените капацитети.

Лабораториските анализи покажале значителни разлики меѓу декларираниот и реалниот состав на дел од производите. Кај одредени производи биле утврдени пониски проценти на млечна маст од наведените на пакувањето, додека кај други било откриено присуство на растителни масти и покрај тоа што биле декларирани како чисто млечни производи.

Зошто имињата сè уште не се објавени?

Претходно Миланов изјави дека АХВ во моментов не може да ги објави имињата на компаниите поради законски ограничувања и можни правни последици. Тој се повика на повеќе законски одредби, меѓу кои и Законот за интелектуална сопственост, Законот за заштита на потрошувачите и прописите поврзани со безбедноста на храната.

Според неговото образложение, предвременото објавување на имињата би можело да предизвика економска штета за компаниите, а институцијата да се соочи со тужби и судски постапки.

Јавноста бара поголема транспарентност

Токму ваквото објаснување предизвика најмногу реакции кај граѓаните. Во јавноста се отвори прашањето дали институцијата задолжена за заштита на потрошувачите има обврска прво да ги заштити граѓаните или интересите на компаниите кои ги прекршиле правилата.

Граѓаните бараат не само информации за изречените казни, туку и објавување на имињата на одговорните компании, јасно утврдување на одговорноста, гаранции дека спорните производи нема повторно да се најдат на рафтовите и поголема транспарентност во идните инспекциски постапки.

Проблем и во системот, не само кај производителите

Случајот отвори и поширока дебата за законската регулатива и правото на информираност на потрошувачите. Доколку постојните закони навистина ја ограничуваат можноста институциите навреме да ги информираат граѓаните за утврдени неправилности кај производите што секојдневно се консумираат, тогаш проблемот не е само кај компаниите што ги прекршиле правилата, туку и во самиот систем.

Прашањето што останува отворено е дали следната недела АХВ навистина ќе ги објави имињата на производителите и операторите или случајот ќе стане уште еден пример во кој јавноста дознава дека била доведена во заблуда, но предоцна дознава и кој е одговорен за тоа.

До тогаш, млечниот скандал останува една од најактуелните теми во земјата, со зголемен притисок врз институциите да покажат транспарентност и доследност во заштитата на потрошувачите.