Од галаксија оддалечена околу 500 милиони светлосни години со години пристигнува необичен радио-сигнал чија активност се повторува во речиси совршен циклус. Научниците веќе можат да предвидат кога повторно ќе се „вклучи“, но сè уште не знаат што го создава неговиот ритам.
Мистериозниот сигнал е брз радиоизблик познат како FRB 20180916B, еден од најнеобичните повторувачки космички сигнали што ги следат астрономите. Неговата активност се повторува во циклус од приближно 16,34 дена, а новите истражувања сега сериозно доведуваат во прашање едно од главните објаснувања за неговиот правилен ритам.
Важно е да се направи разлика меѓу циклусот и самиот сигнал. Изворот не испраќа еден радиоимпулс точно на секои 16 дена. Наместо тоа, во рамките на секој циклус има период од неколку дена во кој станува активен и може да испрати повеќе кратки радиоизблици, по што следува подолг период на тишина.
Сигналот доаѓа од галаксија оддалечена 500 милиони светлосни години
FRB 20180916B беше откриен со канадскиот радиотелескоп CHIME, а подоцнежните набљудувања овозможија неговата локација да биде утврдена во област во која интензивно се создаваат ѕвезди, во спирална галаксија релативно блиска во космички размери.
Токму правилниот циклус од 16,34 дена со години ги тера научниците да бараат механизам кој периодично го „вклучува“ и „исклучува“ изворот.
Една од главните теории станува сè помалку веројатна
Една од главните теории беше дека објектот прецесира, односно дека неговата оска постепено ја менува насоката.
Во такво сценарио, радиоизблиците би станувале видливи од Земјата само во одредена фаза од циклусот.
Но поновите мерења на поларизацијата на сигналот не се совпаѓаат со она што би требало да се забележи доколку прецесијата е главната причина за периодичноста.
Истражување објавено во „Astronomy & Astrophysics“ покажува дека набљудуваните промени во поларизацијата силно ги ограничуваат моделите засновани на прецесија. Со други зборови, една од најчесто разгледуваните теории станува сè помалку веројатна.
Тоа, сепак, не значи дека мистеријата е решена.
Што тогаш го создава сигналот?
Научниците разгледуваат и други можности, меѓу кои ротација на компактниот објект, влијание на придружна ѕвезда или средина околу изворот која периодично го пропушта или блокира радиоизбликот.
Дополнителна необичност е што активноста не изгледа исто на сите радио фреквенции.
На повисоки фреквенции прозорецот на активност се појавува порано и трае пократко, додека на пониските фреквенции е поширок. Овој ефект дополнително ја усложнува потрагата по едно единствено објаснување.
Брзите радиоизблици се исклучително кратки, но многу моќни радиоимпулси од длабоката вселена. Дел од нив се појавуваат само еднаш, додека други се повторуваат.
FRB 20180916B е особено интересен затоа што е меѓу ретките извори со толку јасно изразена периодична активност.
Засега научниците знаат кога изворот најверојатно повторно ќе стане активен, но сè уште не знаат што точно го создава неговиот ритам.