Она што со децении беше еколошка закана во еден од најголемите рудници за ураниум во светот, денес може да стане дел од решението за загадувањето со радиоактивен отпад.
Научници открија дека микроорганизми кои живеат во загадената вода на поранешниот рудник Визмут Шлема-Алберода (Wismut GmbH Schlema-Alberoda) во Германија можат да помогнат во отстранување на опасниот ураниум – и тоа со ефикасност до 95 проценти.
Резултатите од истражувањето, објавено во научното списание Nature Communications, отвораат можност за нов пристап во борбата против радиоактивното загадување.
Рудник што 30 години создаваше еколошки проблем
Рудникот бил затворен во 1990 година по обединувањето на Германија, но неговото наследство останало сериозен проблем. Подземните галерии постепено се наполниле со вода богата со ураниум, која и денес мора постојано да се прочистува. Долготрајната изложеност на ураниум преку загадена вода може да предизвика сериозни последици за здравјето на луѓето и живиот свет.
Но, токму во таа екстремна средина научниците откриле необичен екосистем – бактерии кои успеваат да преживеат во услови со малку или без кислород.
Како бактериите го „заробуваат“ ураниумот?
Истражувачите од Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf (HZDR) и Универзитетот во Гранада откриле дека бактериите, кога ќе добијат дополнителен извор на храна – глицерол – можат да го променат хемискиот облик на ураниумот. Со овој процес токсичниот растворен ураниум се претвора во постабилно соединение кое полесно се врзува со минералите.
Научниците откриле создавање на соединение наречено FeU(V)O₄, во кое ураниумот се стабилизира и повеќе не се движи лесно низ водата.
По 130 дена останале само 5% од ураниумот
Експериментите покажале импресивни резултати. По 130 дена од третманот со бактерии, во примероците останале само околу 5 проценти од почетната количина растворен ураниум.
Тоа значи дека микроорганизмите успеале да отстранат околу 95 проценти од радиоактивниот метал.
„Откривме дека бактериите можат да го претворат токсичниот растворен ураниум во стабилно хемиско соединение“, објаснува микробиологот Евелин Кравчик-Барш од HZDR.
Нова надеж за загадени региони низ светот
Загадувањето со ураниум е глобален проблем. Во делови од САД, Индија, Канада, Франција, Јужна Африка и Австралија, концентрациите на ураниум во подземните и површинските води во одредени случаи ги надминале препорачаните граници.
Научниците веќе три децении ја истражуваат таканаречената биоремедијација – користење живи организми за чистење на загадена средина.
Предноста на овој метод е што може да го намали загадувањето без создавање дополнителен токсичен отпад, кој често се појавува кај класичните хемиски процеси.
Од опасен отпад до еколошко решение
Истражувачите предупредуваат дека се потребни дополнителни тестирања пред методот да се примени во реални услови, но веруваат дека откритието може да има широка примена.
Она што некогаш бил симбол на индустриското загадување, денес може да стане природна лабораторија за пронаоѓање нови начини за чистење на планетата. Бактериите од длабочините на напуштените рудници можеби се малите сојузници што светот ги бара во борбата против радиоактивниот отпад.
