Марија Кири, родена на денешен ден во 1867 година, остави трага во две научни области: физиката и хемијата. Нејзините истражувања на радиоактивноста доведоа до откривањето на полониумот и радиумот, а нејзината кариера ги помести и границите за учеството на жените во академскиот свет.
Родена како Марија Склодовска во Варшава, првите научни знаења ги стекнувала и од својот татко, кој бил наставник. Во 1891 година заминала во Париз, каде што студирала физика и математика на Сорбона.
Таму го запознала Пјер Кири во 1894 година, а следната година се венчале. Нивната заедничка работа ќе стане едно од најзначајните партнерства во историјата на науката.
Марија Кири и истражувањата што открија нови елементи
Истражувањата на Анри Бекерел од 1896 година го насочиле вниманието на сопружниците Кири кон радиоактивните материи. Работеле во тешки лабораториски услови, а паралелно предавале за да обезбедат средства за живот.
Од таа работа произлегло откривањето на полониумот и радиумот. Името полониум било избрано во чест на земјата од која потекнувала Марија.
Нејзиниот придонес вклучувал и развивање методи за одвојување на радиумот од радиоактивните остатоци, за да може подетално да се испитаат неговите својства. Тоа значело долготрајна експериментална работа, мерења и обработка на материјалите.
Две награди и место што дотогаш не го заземала жена
Во 1903 година Марија и Пјер Кири ја поделиле Нобеловата награда за физика со Анри Бекерел. Таа станала првата жена добитничка на ова признание.
По смртта на Пјер во 1906 година, ја презела неговата професорска позиција на Сорбона, станувајќи првата жена на таа функција. Во 1911 година добила и Нобелова награда за хемија за работата поврзана со радиумот и полониумот.
Нејзината работа имала и практична насока. За време на Првата светска војна, со помош на ќерката Ирена, се вклучила во примената на радиолошките методи за медицинска помош.
Кири починала на 4 јули 1934 година во Франција. Нејзината биографија останува приказна за научната упорност, но и за пристапот до образование и институции. Зад двете Нобелови награди стоеле години учење, работа во несоодветни услови и истражување чии резултати не можеле да се добијат преку ноќ.
