Македонската уметница Дивна Пешиќ Грозданов освои прво место во категоријата апстрактен експресионизам на „Американските уметнички награди 2026“ со делото „Воздигнувањето на интелигенцијата“ („The Ascendancy of Intelligence“).

Сликата е изработена во техника масло на платно и има димензии од приближно 183 на 152 сантиметри. Признанието претставува нов успех во повеќедецениското творештво на авторката, чија биографија е посебна и поради тоа што обединува две навидум различни области – врвниот спорт и ликовната уметност.

„Воздигнувањето на интелигенцијата“ и меѓународното признание

Награденото дело го освои првото место во категоријата апстрактен експресионизам на „Американските уметнички награди“, натпревар што опфаќа различни области на визуелната уметност. Насловот на сликата упатува на теми како развојот на свеста, стратегијата, внатрешната сила и интелектот. Во претставувањето на делото, самата уметница го поврзува со растечката моќ на свеста, стратегијата и внатрешната мудрост.

Пешиќ Грозданов со години создава на пресекот меѓу апстракцијата, експресивноста и симболичкото сликарство. Својот препознатлив уметнички пристап го нарекува „дивнизам“ – израз што го развива низ повеќе децении, спојувајќи имагинација, емоција, симболика и духовна енергија.

Од олимписките стрелишта до сликарското платно

Приказната на Дивна Пешиќ Грозданов има уште една димензија што тешко може да се одвои од нејзиното сликарство. Родена е во 1979 година во Кавадарци, а со спортско стрелаштво започнала да се занимава уште како дете.

Подоцна станала една од најуспешните македонски стрелачки, со 37 државни рекорди, две титули балканска шампионка и настапи на две Олимписки игри – во Сиднеј во 2000 и во Атина во 2004 година.

Преминот од стрелиштето кон платното на прв поглед изгледа како движење меѓу два различни света. Во спортското стрелаштво се пресудни контролата, стабилноста, прецизноста и способноста да се зачува концентрацијата под притисок. Во апстрактното сликарство, пак, авторскиот израз се гради преку бојата, формата, емоцијата и слободата на интерпретацијата. Кај Пешиќ Грозданов, овие два света ги поврзува долготрајната дисциплина. Таа почнала да слика на 13-годишна возраст и денес зад себе има повеќе од три децении ликовно творештво, самостојни и групни изложби во Македонија, САД и други земји, како и низа меѓународни признанија.

Нејзината ретроспективна изложба во Музеј-галеријата во Кавадарци, во август 2025 година, претстави повеќе од 50 дела од различни периоди на нејзиното творештво.

Награди што го потврдуваат континуитетот

Меѓу признанијата што се наведуваат во биографијата на Пешиќ Грозданов се „Топ арт авордс“ од 2022 година, „Интернешнл прајз Донатело“ во Фиренца во 2023 година, „Кариер арт авордс“ во Санремо во 2023 година, како и признанија од „Ворлд арт авордс“ и други меѓународни натпревари.

Ова не е нејзино прво прво место на „Американските уметнички награди“. Во 2024 година, нејзиното дело „Дивна возвишеност“ („Divine Sublimity“) исто така го освои првото место во категоријата апстрактен експресионизам. Затоа најновото признание може да се гледа како продолжение на подолг уметнички пат, а не како изолиран успех. Пешиќ Грозданов живее и работи во САД, но нејзината биографија и јавни настапи остануваат поврзани со Македонија.

Македонска уметност на меѓународната сцена

Приказната на Пешиќ Грозданов се вклопува во поширокиот контекст на македонските автори кои градат кариера надвор од домашната културна сцена. За меѓународното присуство не е доволна само националната припадност – важни се континуираната работа, препознатливиот визуелен јазик и можноста делото да комуницира со публика од различни културни средини.

Во време кога дигиталните технологии и вештачката интелигенција го менуваат начинот на создавање и доживување на сликите, физичкиот процес на сликање со масло на платно останува посебен уметнички чин. Кај Пешиќ Грозданов, препознатливиот ракопис е резултат на долгогодишно истражување и развој на сопствен израз.

Од Кавадарци, преку олимписките стрелишта во Сиднеј и Атина, до американската уметничка сцена, нејзината биографија има необична траекторија. Новото признание додава уште една точка на тој пат и го става нејзиното дело во фокусот на меѓународната ликовна сцена.