КСП „Центар – Јадро“ ја отвора мајската програма со настани што ја поврзуваат современата уметност со екологијата, колективното создавање, историјата, наследството и критичкото читање на општеството. Во текот на месецот, просторот ќе биде домаќин на изложби, читачка средба, промоција на монографија и разговор за современата уметност во постјугословенскиот простор.
Програмата започнува со самостојната изложба „Археологија на сегашноста“ на Ана Тодоровска, која беше отворена на 4 мај во 20 часот. Станува збор за истражувачки уметнички и еколошки проект што го поставува прашањето какво наследство остава денешното општество зад себе. Во рамки на проектот, во периодот од јули до октомври 2025 година биле посетени 15 локации низ Македонија, значајни по своето културно и природно наследство, од каде што биле собрани парчиња отпад. Тие потоа станале основен материјал за изработка на скулптуроидни асемблажи, кои ја раскажуваат приказната за просторот од кој потекнуваат.
Изложбата ќе биде заокружена на 8 мај, од 19 до 21 часот, со работилница за уметност од отпад, на која посетителите ќе можат и самите да создаваат „артефакти на сегашноста“. На отворањето е најавено присуство на Катерина Илијовска од Yes for Less, првата македонска платформа за одржливо живеење, а ќе бидат изложени и фотографии од процесот на создавање, документиран од Нина Величковска.
Во рамки на шестата сезона на читачкиот клуб и програмската целина „Јас, другите и заедницата“, на 5 мај во 15:30 часот ќе се одржи читачка средба за книгата „Humankind: A Hopeful History“ од Рутгер Брегман. Книгата ја преиспитува претпоставката дека луѓето се по природа себични и отвора дискусија за соработката, добрината и можноста за поинакво разбирање на општеството. Средбата е отворена за сите, без разлика дали ја прочитале книгата или не, а се реализира во партнерство со Friedrich Ebert Foundation – Скопје.
На 15 мај во 20 часот, во КСП „Центар – Јадро“ ќе биде промовирана монографијата „Историја на Галичник“ од Дамјан Бужаровски, во издание на Темплум. На промоцијата ќе говорат рецензентите проф. д-р Димитрије Бужаровски и м-р Владимир Таневски, а ќе биде прикажано и кратко видео со страници од монографијата, придружено со изворна музика од регионот. Изданието на 347 страници обработува географски податоци за Галичник и регионот, потеклото на Мијаците, формирањето на Галичник, османлискиот период, XIX и XX век до 1945 година, како и економијата, занимањата, трговијата, војните, дијалектот, тајниот јазик и бројни биографски и архивски прилози.
Од 18 до 22 мај ќе биде претставена самостојната изложба „Под истото небо, сами, а сепак насекаде“ на австриската уметница Јулија Лусер. Отворањето е закажано за 18 мај во 19 часот, а изложбата ќе биде отворена секој работен ден од 10 до 15 часот или со претходно закажување. Делата произлегуваат од нејзиниот истражувачки престој во Скопје во рамки на програмата St.A.i.R., а преку пронајдени и отфрлени материјали, особено пластика, уметницата ги истражува изолацијата, ранливоста, поврзаноста и осаменоста.
Мајската програма продолжува на 20 мај во 20 часот со промоција на книгата „Contemporary Art in the Post-Yugoslav Space: Case Studies in Hauntology“, објавена од Routledge Books во Њујорк и Лондон во 2025 година. Антологијата, уредена од Џон Блеквуд и Јасмина Тумбас, се занимава со културните и материјалните наследства од југословенскиот социјалистички период и нивните трансформации во доцниот капитализам. Во книгата значајно место има и Македонија, преку есеи од Биљана Тануровска-Ќулавковски, Славчо Димитров, Бојан Иванов, Ивана Васева и Џон Блеквуд.
Од КСП „Центар – Јадро“ велат дека мајската програма ја истражува сегашноста како простор на сеќавања, траги и можни иднини, повикувајќи ја публиката не само да присуствува, туку и да размислува, учествува и да се поврзува преку уметност, книги, историја и современи културни практики.
