Шефот на делегацијата на Европската Унија во Босна и Херцеговина, Луиџи Сореца, упати силен и директен апел до политичките лидери во земјата, нагласувајќи дека е крајно време властите да го послушаат гласот на своите граѓани. Оваа остра реакција од Брисел доаѓа веднаш по објавувањето на најновите резултати од официјалното истражување на Директоратот за европска интеграција на БиХ, кое покажа дека дури две третини од вкупното население веднаш би гласале за влез во ЕУ доколку во овој момент се распише референдум.
Анкетата, која беше спроведена во текот на април и мај на репрезентативен примерок од 1200 испитаници, јасно нотира дека поддршката за евроинтеграциите пораснала за дополнителни 4,5 проценти во споредба со претходната година. Според Сореца, ваквите бројки праќаат непогрешлива порака дека мнозинството од јавноста гледа побезбедна и попросперитетна иднина во Унијата, поради што политичките актери мора итно да дејствуваат и да го искористат ова расположение како моќен двигател за суштински реформи.
Политички пазари и закочени закони за преговори во Сараево
И покрај евидентниот ентузијазам кај обичниот народ, Босна и Херцеговина моментално се наоѓа на самото дно во процесот на евроинтеграции во споредба со останатите земји од Западен Балкан. По долги години на целосна стагнација, земјата во март 2024 година доби принципиелна согласност од Европскиот совет за отворање на пристапните преговори, но под строг услов претходно да бидат усвоени клучните закони за Судот на БиХ и за Високиот судски и обвинителски совет.
Овие системски реформи до денес остануваат блокирани во собраниските лавиринти поради непрестајните меѓупартиски и меѓуетнички спорови. Дополнителен сообраќаен ќорсокак предизвикува и неможноста да се назначи главен преговарач со Брисел, позиција за која агресивно инсистира Алијансата на независни социјалдемократи предводена од Милорад Додик, на што остро се спротивставуваат трите бошњачко-граѓански партии со аргумент дека неговиот кандидат намерно би го забавувал преговарачкиот процес во директен интерес на официјална Москва.
Антиевропска реторика и длабок етнички јаз меѓу ентитетите
Самиот Милорад Додик продолжува отворено да го поттикнува евроскептицизмот во јавноста, фалејќи се со добрите билатерални односи што Република Српска ги воспоставила со Русија, Кина и со актуелната американска администрација. Тој ја префрли целата вина за блокадите врз бриселските структури, нарекувајќи ја сегашната администрација во ЕУ како најлоша во историјата и порачувајќи дека нема да дозволи неговиот ентитет да биде дел од Унијата каде што нема да има право на глас и каде што ќе служи како логистика за туѓи милитантни цели.
Ваквата долготрајна антиевропска кампања резултираше со длабок географски и етнички јаз во расположението на самите граѓани на теренот. Додека во Федерацијата Босна и Херцеговина поддршката за членство во ЕУ достигнува рекордно високи 86 проценти, во Република Српска под влијание на домашната политика таа бројка падна на скромни 54 отсто. Сепак, јасната порака од Брисел останува непроменета, а тоа е дека патот кон Европа бара храбри политички компромиси и вистинска лојалност кон желбите на сопствениот народ.
