Корејците ги загреваат домовите без радијатори веќе 3.000 години

Додека подното греење во многу земји се смета за модерно и луксузно решение, Корејците неговиот основен принцип го користат речиси три милениуми. Традиционалниот систем наречен ондол не само што ги загревал домовите, туку го обликувал и начинот на живот на луѓето.

Подното греење денес се смета за модерно и удобно решение за загревање на домот, но неговите корени датираат од многу далечното минато. Корејскиот ондол, традиционален систем што го загрева целиот под, се користи речиси 3.000 години. Тој не само што ги затоплувал домовите, туку силно влијаел и врз начинот на живеење во Кореја.

Археолошките наоди покажуваат дека првите облици на ондол постоеле уште околу 900 година пред нашата ера. Системот подоцна се проширил низ целиот Корејски Полуостров. Со текот на вековите станал неодвоив дел од традиционалната корејска архитектура.

Огништето, наречено агунги, се наоѓало надвор од просторијата, најчесто покрај кујната. Врелиот чад и гасовите минувале низ посебни канали изградени под подот, ја загревале камената површина и излегувале низ оџак на другата страна од куќата. На тој начин истиот оган се користел и за готвење и за греење на домот.

Топлината се задржувала во масивниот под, кој продолжувал да ја загрева просторијата и откако огнот ќе згаснел. Најбараното место во куќата било над делот од подот најблиску до огништето, каде температурата била највисока. Таму вообичаено се сместувале најстарите членови на семејството или гостите.

Топлиот под не служел само за одење. Во традиционалните корејски куќи луѓето на него седеле, јаделе, одмарале и спиеле, па тој ја имал улогата што во западните домови ја имаат каучот, креветот и столиците. Токму затоа изувањето на влезот станало природно хигиенско правило, обичај што Корејците го задржале и во современите домови.

Традиционалниот ондол првично користел дрва, а подоцна и брикети од јаглен. Употребата на јагленот носела сериозен ризик од труење со јаглерод моноксид доколку каналите за чад не биле исправни. Поради тоа современите корејски домови повеќе не користат врел чад под подот.

Наместо чад, денес низ цевките под подот циркулира топла вода, загреана од гасни котли или електрични системи. Топлината рамномерно се шири одоздола, па ѕидовите не се зафатени со класични радијатори. Основната идеја останала иста како пред три милениуми, но е прилагодена на современите безбедносни стандарди.


Корејскиот ондол покажува дека дел од решенијата што денес ги сметаме за модерни потекнуваат од многу далечното минато. Системот со векови ги обликувал не само куќите, туку и навиките на луѓето што живеат во нив. Тоа е и потсетник дека практичната мудрост на старите цивилизации често ги надживува многу подоцнежни изуми.

е-Трн да боцка во твојот инбокс