Две лица со иста висина и тежина можат да имаат сосема различен здравствен ризик. Ново меѓународно истражување, засновано врз податоци од повеќе од 800.000 луѓе, покажува дека индексот на телесна маса, познат како BMI, не е доволен за прецизна процена на дебелината и нејзините последици врз здравјето.
Студијата, објавена на 11 ноември во научното списание Nature, опфатила здравствени податоци од 844.108 возрасни лица во Велика Британија, САД, Кина и Шпанија.
Истражувачите анализирале колку добро вообичаениот BMI ги препознава луѓето со вишок телесни масти и зголемен здравствен ризик.
BMI се пресметува според односот меѓу телесната тежина и квадратот на висината.
Методот со децении се користи бидејќи е едноставен, евтин и погоден за големи здравствени истражувања.
Но, има сериозно ограничување: не прави разлика меѓу мускулната маса и телесните масти.
Спортист со голема мускулна маса може да има висок BMI, иако нема вишок масти. Од друга страна, лице со BMI под вообичаениот праг за дебелина може да има значителни масни наслаги околу внатрешните органи.
Токму овие масти се поврзани со зголемен ризик од метаболички и срцеви заболувања.
Новата анализа предлага BMI да се комбинира со мерење на обемот на половината, односот меѓу половината и висината и процена на здравствените последици од вишокот масти.
Според резултатите, BMI самостојно не препознал дебелина кај дел од испитаниците со зголемени ризици, додека кај други погрешно укажувал на дебелина.
Истражувачите предлагаат и разликување меѓу претклиничка и клиничка дебелина.
Кај претклиничката дебелина постои вишок телесни масти, но сè уште нема докази дека тие предизвикале нарушување во работата на органите.
Кај клиничката дебелина, пак, вишокот масти веќе е поврзан со конкретни здравствени проблеми, како одредени срцеви заболувања или нарушувања на спиењето.
Ваквата разлика би можела да помогне при одлучувањето каков третман навистина му е потребен на пациентот.
Некому ќе му бидат доволни промени во исхраната, физичката активност и редовното следење на здравјето. Кај други може да бидат потребни лекови или дополнителни медицински интервенции.
Истражувачите предупредуваат дека BMI не треба целосно да се отфрли, бидејќи и понатаму може да биде корисен како почетна мерка.
Но, користењето на една бројка како единствен критериум може да доведе до погрешна процена на индивидуалниот ризик.
Новите резултати затоа го менуваат начинот на кој треба да се гледа телесната тежина.
Здравјето не зависи само од бројот на килограмите на вагата, туку и од распределбата на мастите, состојбата на органите и другите здравствени показатели.
