За само неколку години, обесшумувањето во Амазонија е намалено за 71 процент, а резултатите од 2026 година се најдобри од почетокот на сателитските мерења во 1988 година.

Амазонската прашума, која со децении беше симбол на неконтролирано уништување на природата, денес покажува дека негативните трендови можат да се променат. Благодарение на обновените политики за заштита, Бразил успеа драматично да ја намали сечата на шумите, достигнувајќи историски резултат.

Според официјалните податоци, во периодот од август 2025 до јули 2026 година биле уништени 3.335 квадратни километри шума, што е за 41,8 проценти помалку во однос на претходната година, кога биле изгубени 5.731 квадратен километар.

Ова е најниското ниво на обесшумување во речиси четири децении следење на Амазонија.

Резултатот е особено значаен ако се спореди со периодот од 2019 до 2022 година, кога за време на претседателствувањето на Жаир Болсонаро биле уништени повеќе од 45.000 квадратни километри шума.

Како Бразил успеа да го запре уништувањето?

Клучот на успехот е обновувањето на Акцискиот план за спречување и контрола на обесшумувањето во Амазонија (PPCDAm), кој првпат беше воведен во 2004 година, а подоцна беше запоставен.

По враќањето на власт во 2023 година, претседателот Луис Инасио Лула да Силва повторно го активираше планот и ги врати експертите што претходно работеле на заштитата на шумите.

Стратегијата се темели на четири столба: засилен надзор и казни за нелегална сеча, развој на одржлива економија, подобро управување со заштитените подрачја и финансиски мерки против уништувањето на шумите.

Една од најважните промени беше враќањето на санкциите за незаконска сеча откриена преку сателитско следење. Дополнително, властите воведоа ограничувања за банкарски кредити за имоти поврзани со нелегално расчистување на шумите.

Истовремено, општините што покажуваат подобри резултати во заштитата добиваат дополнителна финансиска поддршка, а се поттикнуваат и одржливи економски активности.

За четири години уништувањето е намалено за 71 процент

Резултатите потврдуваат дека доследното спроведување на законите може да донесе значајни промени. Дури и во сојузните држави Пара и Мато Гросо, каде што традиционално се бележи високо ниво на уништување на шумите, обесшумувањето е намалено за повеќе од 45 проценти.

Особено важно е што бразилскиот земјоделски сектор продолжил да бележи раст на производството и извозот. Тоа покажува дека заштитата на шумите не мора да биде пречка за економскиот развој.

Дали Амазонија навистина се обновува?

Иако резултатите се охрабрувачки, научно е важно да се разликуваат две работи: запирањето на уништувањето и обновувањето на веќе изгубените шуми.

Новите податоци докажуваат дека Бразил значително ја забавил сечата, но не значат дека сите претходно уништени површини повторно се пошумени. За враќање на природните екосистеми потребни се децении.

Сепак, со намалувањето на обесшумувањето се зачувуваат огромни површини постојна шума, а обновувањето на деградираните подрачја е дел од долгорочната стратегија на земјата.

Пример дека природата може да се заштити

Успехот на Бразил претставува значаен пример за државите што се соочуваат со уништување на природните ресурси.

Амазонија сè уште е загрозена од суши, пожари и климатските промени, а политичките одлуки по претседателските избори на 25 октомври можат да влијаат врз продолжувањето на мерките.