Затворањето на Ормускиот теснец предизвика сериозен глобален шок во транспортниот систем, а нормализацијата на пловидбата може да трае со месеци, дури и по повторно отворање на коридорот меѓу Иран и Соединетите Американски Држави. Ова го предупреди Меѓународниот транспортен форум (ITF), организација во која членуваат 72 држави, меѓу кои и Хрватска.
Според анализата, враќањето на нормалниот морски сообраќај ќе зависи од довербата во безбедниот транспорт, достапноста на екипажи, договорите за бродови, цените на осигурување и расчистувањето на мини и оштетената инфраструктура.
„Дури и кога теснецот ќе биде повторно отворен, сообраќајот нема веднаш да се врати на претходното ниво“, наведува ITF на својот годишен самит во германскиот град Лајпциг.
Ормускиот теснец – глобална стратешка точка
Ормускиот теснец е еден од најважните поморски коридори во светот, низ кој поминува околу 25% од светските нафтени танкери.
По ескалацијата меѓу Иран и САД, низ него во првата недела поминале само 45 бродови, додека околу 1.000 трговски бродови и 20.000 морнари останале блокирани во Персискиот Залив. Пловидбата моментално се одвива под контрола на иранската морнарица, додека двете страни водат преговори.
„Ова е шок по кој светот ќе мора да размислува поинаку“, изјави генералниот секретар на ITF, Јунг Тае Ким.
Тој додаде дека кризата ја отвора дебатата за отпорноста на државите и потребата од користење на обновливи извори на енергија.
Удар врз глобалниот транспорт
На самитот во Лајпциг учествуваа 1.200 претставници, меѓу кои и 39 министри. ITF предупредува дека зависноста од мал број морски рути претставува глобален ризик, бидејќи блокада на еден коридор може да влијае на целиот свет.Цената на авио-горивото нагло пораснала, што довело до откажување на околу 13.000 летови во мај, според податоци на аналитичката компанија Cirium.
Авиокомпании како Луфтханза и Croatia Airlines најавија намалување на летови во летната сезона поради високите трошоци за гориво.
„Транспортот е клучен за светот“
ITF, основан во 1953 година и со седиште во Париз во рамки на Организацијата за економска соработка и развој (OECD), функционира како глобален тинк-тенк за транспортни политики.Организацијата неодамна ги прошири своите членки со Гана, Панама и Перу.
Панамскиот канал поврзува Пацификот и Атлантикот и носи околу 6% од светската поморска трговија, додека пристаништата во Перу стануваат сè поважни за глобалната размена, а Гана се развива како регионален трговски центар во Западна Африка.
