Иран соопшти дека го затворил Ормускиот Теснец „до понатамошно известување“, додека Соединетите Американски Држави продолжија со масовни напади врз воени цели во земјата.
Одлуката следуваше по нов инцидент во кој Иранската револуционерна гарда испукала предупредувачки истрел кон комерцијален брод за кој тврди дека пловел по неодобрена рута. Според иранските државни медиуми, теснецот ќе остане затворен додека трае американското мешање во регионот.
Ормускиот Теснец е еден од најважните енергетски коридори во светот. Пред почетокот на војната, низ него минувала околу една петтина од глобалната трговија со нафта и течен природен гас.
САД тврдат дека бродовите и натаму минуваат
Иако Техеран објави затворање на теснецот, американската Централна команда тврди дека дел од комерцијалните бродови и натаму транзитираат низ водниот пат.
Според американските власти, силите на САД во саботата погодиле околу 140 ирански воени цели, вклучително радари, ракетни лансери, магацини за дронови и друга инфраструктура поврзана со нападите врз бродови. Во текот на три ноќи биле погодени повеќе од 300 цели.
Американските удари уследија откако иранските сили нападнале брод под кипарско знаме во теснецот. Бродот бил погоден со ракета и беспилотни летала, избувнал пожар, а еден член на екипажот се води како исчезнат.
Иран возврати низ целиот Залив
Иранската револуционерна гарда соопшти дека нападнала повеќе американски и сојузнички цели во регионот.
Техеран тврди дека биле нападнати команден центар и хангари за беспилотни летала во Јордан, американска радарска станица во Кувајт, логистички платформи во Оман и објекти за одржување авиони во Катар.
Во Катар биле повредени три лица, меѓу нив и дете, од шрапнели по пресретнувањето на проектилите. Обединетите Арапски Емирати соопштија дека нивната противвоздушна одбрана реагирала на ирански ракети и дронови, а сирени се огласиле и во Бахреин.
Прекинот на огнот практично се распаѓа
Новата ескалација сериозно го доведе во прашање кревкиот прекин на огнот што требаше да ги запре борбите меѓу САД и Иран.
Американскиот претседател Доналд Трамп претходно порача дека примирјето е завршено, иако Вашингтон сè уште остава простор за продолжување на преговорите. Иран, пак, одбива да се откаже од контролата врз теснецот и бара американските сили да престанат со нападите.
Дипломатските разговори со посредство на Оман засега не донесоа пробив. Една од спорните точки е барањето на САД сите пловни линии низ теснецот да останат отворени, без наплата и без иранска контрола врз маршрутите.
Светската економија повторно под притисок
Затворањето или ефективната блокада на Ормускиот Теснец може директно да влијае врз цените на нафтата, бензинот и транспортот.
И пред формалната објава на Техеран, сообраќајот на танкери низ теснецот бил речиси запрен поради нападите и растечкиот ризик за екипажите и товарот.
Секое подолго нарушување на пловидбата може да ги зголеми трошоците за осигурување и транспорт, да ја намали понудата на енергенси и повторно да ја поттикне инфлацијата во земјите што зависат од увоз на нафта и гас.
Ормускиот Теснец повторно не е само линија на мапата. Тој стана место на кое регионалната војна може многу брзо да прерасне во глобална економска и безбедносна криза.
извор: Мета