Иако водата во Охридското Езеро генерално ги исполнува законските критериуми за капење, голем број хотели, угостителски објекти, туристички населби и приватни куќи долж крајбрежјето и натаму претставуваат потенцијален извор на загадување, предупредува Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) во најновиот Извештај за проценка на квалитетот и безбедноста на површинските води за капење.

Според извештајот, колекторскиот систем ги собира отпадните води од Охрид и Струга и ги носи до пречистителната станица во селото Враништа, но значителен број објекти сè уште не се приклучени на системот. Меѓу нив се наведуваат хотели и туристички комплекси на потегот Десарет – Свети Наум, дел од објектите од Струга до Радожда, како и приватни куќи во делови од Охридското крајбрежје, меѓу кои Сараиште, Канео, Света Софија, Трпејца, Љубаништа и Радожда.

Дел од отпадните води завршуваат во септички јами

ИЈЗ посочува дека во дел од овие населени места отпадните води се собираат во септички јами, а во Радожда, според извештајот, постои ризик дел од нив директно да се испуштаат или да понираат во езерото. Како потенцијални загадувачи се наведуваат и шанковите на плажите, испустите за атмосферски води во кои понекогаш се приклучени фекални води, како и базените во рамки на туристичките капацитети.

Проблем со канализацијата кај Свети Наум

Посебен проблем, според ИЈЗ, претставува локалниот канализациски систем во комплексот Свети Наум. Иако хотелот „Св. Наум“, ресторанот „Острово“ и околните угостителски објекти се приклучени на системот, тој не обезбедува целосен третман на отпадните води.

Во моментов функционира само дробилка за фекалии, без целосна филтрација и хлорирање пред испуштањето во езерото.

ИЈЗ предупредува дека пречистителните постројки во автокамповите Љубаништа, Ливадишта и Градиште можат ефикасно да работат само доколку редовно се одржуваат, празнат и дезинфицираат.

Анализите покажуваат добра состојба, но има критични точки

И покрај предупредувањата, лабораториските анализи на примероците земени од 20 мај до 24 јуни покажуваат дека водата во најголем дел од Охридското Езеро ги исполнува законските критериуми. Според физичко-хемиските параметри, најголем дел од езерото е класифициран во прва класа, со исклучок на мерното место Грашница, каде водата е оценета како трета класа.

Во однос на микробиолошкиот квалитет, повеќето плажи имаат оценка „одлично“, додека кај плажите кај хотелот „Ројал“, Лабино и каналот Студенчишта квалитетот е оценет како „добар“.

Најлоша состојба повторно е регистрирана кај Грашница, каде примероците не ги исполнуваат критериумите ниту за оценка „добар“ квалитет.

ИЈЗ бара целосно решение на проблемот

Институтот препорачува итно проширување и целосно функционализирање на колекторскиот систем, приклучување на сите објекти долж крајбрежјето, спречување на мешање на атмосферската и фекалната канализација, како и континуирано следење на квалитетот на водата.

За разлика од Охридското Езеро, кај Преспанското Езеро не се евидентирани значајни извори на загадување, а анализите покажале низок ризик.

Кај Дојранското Езеро, пак, како главни потенцијални загадувачи се наведуваат земјоделските активности, употребата на пестициди и вештачки ѓубрива, отпадните води од викенд-населбите и комуналниот отпад. ИЈЗ препорачува засилен мониторинг и координирани активности за долгорочна заштита на езерскиот екосистем.