Замислете да дојдете на работа и да ги затекнете сите замрзнувачи загреани на 50 степени, а месото и сладоледот да бидат за фрлање. Токму тоа им се случи на маркети низ Европа во изминатите недели. Експертите предупредуваат дека следната мета би можеле да бидат апаратите во нашите домови.
Ова не е прв напад од ваков вид. Вториот сајбер-напад во рок од три недели ги погоди системите за ладење во трговски синџири меѓу кои се „Карфур“ и „Делез“ во Белгија, како и „ИЦА“ и „Кооп“ во Шведска. Нападите ги принудија продавниците да ја фрлат расипаната храна. Инцидентите не ги погодија само големите трговски синџири. Напади се пријавени и во продавниците „Кеско“ во Финска, во маркет на „Кооп“ на Сицилија и во седум продавници на „Интермарше“ во Португалија.
Начинот на кој хакерите ги менувале температурите звучи речиси неверојатно. Еден шведски маркет соопшти дека неговите фрижидери и замрзнувачи биле хакирани и поставени на 50 степени Целзиусови. Во Атина, сопственик на месарница изјави за грчката телевизија „Скај“ дека некој ја хакирал контролата на температурата на разладната единица и ја зголемил на 150 степени Целзиусови. Европските институции веќе го третираат случајот како прашање на безбедноста на храната, а не како обична хакерска шега.
Објаснувањето е многу поедноставно отколку што звучи. Британскиот центар за сајбер-безбедност утврдил дека француските фрижидери биле директно поврзани на интернет и користеле фабрички лозинки. Експерт за сајбер-безбедност објаснува дека главната слабост била токму тоа што уредите биле изложени на јавниот интернет, каде што воопшто не требало да бидат достапни. Со други зборови, хакерите не морале да пробиваат сложени системи за заштита, туку едноставно влегле низ отворена врата.
Проблемот не се однесува само на маркетите. Шефот на Европската агенција за сајбер-безбедност, Јухан Лепасар, предупреди дека апаратите за домаќинство би можеле да бидат следната мета. Паметните фрижидери, камери, брави, бебефони и термостати, всушност, се мали компјутери. Рутерите се меѓу најчестите мети и се поврзуваат со повеќе од три четвртини од нападите врз поврзаните уреди.
Заштитата на домот не бара експертско знаење. Првиот чекор е да ја смените фабричката лозинка на рутерот и на секој паметен уред веднаш по инсталирањето. Вториот е редовно да го ажурирате софтверот, бидејќи производителите преку ажурирањата ги отстрануваат познатите безбедносни пропусти. Третиот е да се запрашате дали навистина ви е потребен фрижидер или машина за перење поврзана на интернет. Секој дополнителен уред е уште една потенцијална влезна точка во вашиот дом.
