Генералниот секретар на Обединетите нации (ОН), Антонио Гутереш, на отворањето на климатската конференција COP31 во Анталија повика на драстично забрзување на мерките против климатските промени. Тој посочи дека планетата влезе во период на опасни климатски екстреми, предизвикани од директен судир меѓу исклучително силниот природен феномен Ел Нињо и континуираното глобално затоплување што го создава човекот. Затоа побара итно намалување на штетните емисии и директна финансиска помош за најпогодените држави.
Гутереш испрати директна порака до претставниците на околу 200 држави кои учествуваат на двонеделниот самит во турскиот град Анталија.
„Ушли сме во ново раздобје на климатски екстреми. Исклучително силен феномен Ел Нињо се судира со веќе прегреана планета поради климатските промени предизвикани од човечкото дејствување“, соопшти генералниот секретар на ОН.
Тој наведе три барања до државните лидери: побрзо намалување на штетните емисии, забрзување на транзицијата со напуштање на фосилните горива и обезбедување финансиска заштита за ранливите заедници.
Апелот на ОН доаѓа веднаш по предупредувањата на климатските научници дека 2026 година речиси сигурно ќе ја надмине критичната граница на затоплување од 1,5 Целзиусови степени во однос на прединдустриското ниво.
Домаќин на овогодишната конференција COP31 е Турција, со преговори со кои раководи турскиот министер за животна средина Мурат Курум во партнерство со Австралија. Овие глобални преговори се водат во сенка на доброволни ветувања за електрификација, наместо правно обврзувачки рокови за затворање на капацитетите на јаглен и нафта.
Екстремните климатски осцилации што ги носи комбинацијата на Ел Нињо и глобалното затоплување директно го погодуваат и балканскиот регион. Македонија летово се соочи со 30-дневна кризна состојба поради катастрофални шумски пожари, а со падот на температурите градовите повторно влегуваат во алармантна загаденост на воздухот.
Додека светските лидери во Анталија дебатираат за напуштање на фосилните горива, Македонија се потпира на РЕК Битола за речиси две третини од домашното производство на струја. Рокот за целосно исфрлање на јагленот, кој првично беше поставен за 2027 година, веќе е поместен на 2030 година. Податоците на Институтот за јавно здравје покажуваат дека аерозагадувањето од согорувањето на енергенсите одзема речиси 3.000 животи годишно, што ја прави глобалната дебата за праведна транзиција прашање од директен опстанок за македонските граѓани.
