Жителите на канадската покраина Алберта денеска одлучуваат дали ќе започнат правен процес за распишување обврзувачки референдум за независност. Обидот за отцепување на покраината богата со енергенси доаѓа во момент на заострени трговски односи меѓу Отава и Вашингтон. Федералниот премиер Марк Карни директно ги повика граѓаните масовно да излезат на избирачките места, предупредувајќи дека слабата излезност може да му овозможи победа на добро организираното сепаратистичко движење.
Анкетите на јавното мислење покажуваат дека поддршката за целосна независност во Алберта изнесува под 25 проценти. Сепак, аналитичарите укажуваат дека референдумскиот механизам носи висок ризик токму поради можниот дисбаланс во мотивацијата. Сепаратистичкиот блок влегува во гласањето со силна организациска енергија на терен, додека поголемиот дел од гласачите кои сакаат опстанок на федерацијата традиционално остануваат пасивни.
Канадскиот премиер Марк Карни, кој потекнува токму од оваа покраина, на завршниот собир упати директно предупредување дека конечниот резултат ќе зависи исклучиво од процентот на излезност. Тој нагласи дека секоја политичка несигурност во овој миг директно ја ослабува преговарачката позиција на целата држава.
Алберта располага со четврти најголеми докажани резерви на нафта во светот. Локалната политичка елита и енергетските компании со години водат битка со федералните власти во Отава околу ограничувањата за емисии и регулативите за изградба на нови нафтоводи.
Ова незадоволство започна за време на мандатот на поранешниот премиер Џастин Трудо, кого регионалните власти го обвинуваа за свесно гушење на производството под плаштот на зелената агенда. Карни сега се обидува да го смири западниот дел од земјата, ветувајќи компромис меѓу заштитата на животната средина и економскиот опстанок на нафтениот сектор.
Иницијативата за отцепување доаѓа во исклучително сложен меѓународен геополитички момент за Канада. Американската администрација предводена од Доналд Трамп воведува нови казнени царини и отворено врши економски притисок врз канадската трговија.
Поделбите околу енергетската и даночната политика во големите федерации се добро позната лекција и за европскиот континент, каде што регионите со силни ресурси често користат закани со отцепување за да издејствуваат поголема финансиска автономија од централната власт. За Отава, губењето на контролата врз западната енергетска оска би значело сериозен удар врз буџетот и нарушување на геостратешката стабилност во Северна Америка.
