Германија се соочува со рекордни горештини, а колку се повисоки температурите, толку повеќе луѓе поради здравствени тегоби завршуваат во болница. Но, прашањето е колку самите пациенти во германските клиники се заштитени од високите температури.

Како што пишува Deutsche Welle, Универзитетската болница Хамбург-Епендорф е добро подготвена. Во нејзиниот комплекс има многу стари дрвја, во близина се наоѓа парк, а на фасадите на дел од зградите растат дива лоза и бршлен.

Сето тоа помага во ублажување на жештината. Дрвјата ја ладат околината преку сенка и испарување на вода, со што ја одземаат топлината од воздухот.

Ефект на ладење имаат и растенијата на фасадите, бидејќи спречуваат сончевите зраци директно да ги загреваат ѕидовите.

„Под дрвјата се поставени и клупи за пациентите кои можат да се движат, посетителите и вработените да можат да престојуваат во сенка“, вели Франк Џуковски, раководител на Одделот за одржливост во болницата.

Болницата во Хамбург пред три години изработила сеопфатен план за заштита од жештини.

Сè повеќе денови со екстремни горештини во Германија

Поради климатските промени предизвикани од човековото дејствување, Европа се загрева особено брзо, а и во Германија има сè повеќе денови со температури повисоки од 30 Целзиусови степени.

Во педесеттите години од минатиот век, во повеќето лета имало само неколку такви денови, а околу осум дена со екстремни горештини биле доволни една година да се смета за рекордно топла.

До осумдесеттите години рекордот изнесувал десет такви денови. Во 2000-тите години веќе имало 19, а во последната деценија рекордните години бележеле повеќе од 20 дена со температури над 30 степени.

Големите горештини претставуваат сериозна опасност за човечкиот организам. Особено опасни се топлотните бранови, односно периодите кога температурите неколку дена по ред достигнуваат 30 или повеќе степени, а ноќе не паѓаат под 20 степени.

Како топлотните бранови му штетат на организмот

Ако телото е предолго изложено на високи температури, може да дојде до преоптоварување на природниот систем за ладење на организмот. Тоа може да предизвика осип, грчеви во листовите или отекување на нозете.

Жештината особено го оптоварува кардиоваскуларниот систем, а последиците може да бидат вртоглавица, главоболка, исцрпеност, па дури и смрт поради топлотен удар.

Порастот на температурите, во комбинација со зголемена влажност, може да доведе и до почести кожни инфекции и побавно зараснување на рани, особено ако климатските промени влијаат и врз распространетоста на бактериите.

Освен тоа, жештината може да го засили или ослаби дејството на одредени лекови.

Високите температури се особено опасни за лицата постари од 65 години, хронично болните, бремените жени, доенчињата и малите деца.

Жештините ги полнат болниците

Само во текот на двете исклучително топли лета во 2018 и 2019 година, во Германија околу 15.500 луѓе починале од последици од изложеност на жештина.

Моделите за Германија предвидуваат дека до средината на векот бројот на дополнителни смртни случаи поврзани со жештината би можел да надмине 5.000 годишно.

Веќе важи правилото: колку повеќе денови со екстремни горештини, толку повеќе луѓе имаат потреба од болничко лекување.

Покрај директните последици од жештината, во многу топли денови се бележат и повеќе несреќи и интервенции на итните служби.

Но, се поставува прашањето: дали пациентите во болниците се доволно заштитени од високите температури?

Германските болници не се доволно подготвени

Германскиот институт за болници во 2024 година спровел истражување меѓу 289 болници за тоа дали, во споредба со претходната година, вовеле повеќе или насочени мерки за заштита од жештини.

Дури 60 проценти одговориле негативно.

Главната причина поради која не се спроведува подобра заштита од жештини во болниците е недостигот на пари, што го навеле 96 проценти од испитаниците.

Многу болници од дополнителни мерки ги одвраќа и големата административна оптовареност.

„Со оглед на тешката економска состојба, многу установи во моментов имаат други приоритети“, се наведува во извештајот.

Според Германското болничко здружение, ниту во 2026 година состојбата не е значително променета.

Болниците бараат повеќе инвестиции

Претседателот на Управата на Германското болничко здружение, Гералд Гас, критикува дека сојузните покраини веќе со децении не ја исполнуваат својата обврска за финансирање на реалните инвестициски трошоци на болниците.

„Во пракса тоа често значи дека болниците ограничените средства ги вложуваат во директна здравствена грижа, како набавка на медицинска опрема или итни поправки, наместо во поставување климатизациски системи“, вели Гас.

Поради тоа, болниците мора сами да наоѓаат начини како да ги разладат просториите со што помали трошоци.

Постојат бројни препораки кои вклучуваат и поевтини мерки за заштита од жештини, како полесна работна облека, потенки покривки, исхрана приспособена на високите температури или поставување апарати за вода за пиење.

Но, како што истакнува Гас, за ефикасна заштита на болниците, пациентите и вработените во периоди на големи горештини, потребни се инвестиции.

Затоа Германското болничко здружение бара повеќегодишна инвестициска програма за адаптација кон климатските промени, вредна 31 милијарда евра. Дел од тие средства треба да бидат наменети токму за заштита од жештини.

Многу болници се градени за поинаква клима

Повеќето германски болници се изградени во време кога долгите периоди на големи горештини биле реткост, па најчесто немаат климатизациски системи.

И во Универзитетската болница во Хамбург, клима-уреди има само во посебни простории, како единиците за интензивно лекување и операциските сали, вели Франк Џуковски.

На главната зграда, во која се наоѓа околу половина од сите болнички кревети, поставена е надворешна заштита од сонце.

„Онаму каде што тоа не е можно, може да се постават внатрешни елементи за засенчување или заштитни фолии на прозорците за да се намали продорот на топлина и сончево зрачење“, објаснува Џуковски.

Ако е можно, особено тешко болните или ослабени пациенти се сместуваат во соби што побавно се загреваат. Просториите за персоналот делумно може да се разладат со ноќно проветрување.

Сепак, за време на сериозен топлотен бран, итните приеми многу веројатно би биле преоптоварени, предупредуваат експертите.

Дополнителен ризик е и можниот недостиг на персонал, бидејќи вработените може да се разболат или да останат дома за да се грижат за членови на семејството доколку училиштата или домовите за стари лица бидат затворени поради жештината.

Според сегашната состојба, болниците за време на сериозна топлотна криза не би можеле во доволна мера да обезбедат здравствена грижа. Затоа, политиката треба да создаде соодветни услови и насочено да ја поддржи обновата на болниците за да станат поотпорни на климатските промени.