Германија подготвува значајни промени на пазарот на трудот што би можеле да влијаат врз македонските граѓани кои планираат да заминат на работа во оваа земја. Меѓу најавените мерки се можноста за работен ден до 12 часа, намалување на годишната квота за работници од Западен Балкан и построги услови за полагање на испитот по германски јазик.
Според најавите, германската влада планира од јануари 2027 година да ја намали квотата за вработување работници од Западен Балкан од сегашните 50.000 на 25.000 годишно. Доколку предлогот биде усвоен, тоа би значело помалку можности за граѓаните на Северна Македонија, Србија, Босна и Херцеговина, Албанија, Црна Гора и Косово да добијат работна дозвола преку посебната програма за регионот.
Германската Сојузна агенција за труд се спротивставува на најавеното намалување, предупредувајќи дека ограничувањето би можело дополнително да го продлабочи недостигот од работна сила.
Работниот ден би можел да трае до 12 часа
Една од разгледуваните промени се однесува на германскиот Закон за работното време. Целта е да се овозможи поголема флексибилност во организацијата на работните смени, со можност во одредени околности работниот ден да трае и до 12 часа.
Според сегашните правила, работното време вообичаено е ограничено на осум часа дневно, со можност за продолжување до десет часа под услов просекот да се усогласи со законските ограничувања во соодветниот референтен период.
Предложениот модел би овозможил работното време да се организира пофлексибилно, со поголем акцент на неделниот распоред. Тоа би значело дека во одредени денови вработените би можеле да работат подолго, а во други да имаат пократки смени или повеќе слободно време.
Работодавците ја поддржуваат поголемата флексибилност, додека синдикатите предупредуваат дека продолжените смени можат да влијаат врз здравјето, заморот и семејниот живот на работниците.
Подолгиот работен ден не би значел автоматски и повисока плата. Надоместокот за работните часови би зависел од договорот за вработување и од правилата што ќе важат за дополнителното работно време.
Двојно помалку дозволи за работници од Западен Балкан
Особено значајна за македонските граѓани е најавената промена на таканареченото Правило за Западен Балкан.
Оваа програма им овозможува на граѓаните од шест земји во регионот да добијат работна виза за Германија под посебни услови. За голем број работни места, постапката не бара задолжително признавање на стручните квалификации, но кандидатите и понатаму мора да ги исполнат другите услови за вработување и издавање виза.
Годишната квота моментално изнесува 50.000 одобренија. Германската влада, според најавите, предлага таа да се намали на 25.000 од 1 јануари 2027 година.
Ако предлогот биде усвоен, конкуренцијата меѓу кандидатите би можела да се зголеми, а добивањето работна дозвола преку оваа програма да стане потешко.
Сојузната агенција за труд се противи на ваквото ограничување, наведувајќи дека германската економија и понатаму има голема потреба од работници.
Според податоците наведени во извештајот, повеќе од половина милион граѓани од Западен Балкан веќе работат во Германија. Околу 53 проценти од нив извршуваат работи за кои се потребни квалификации на ниво на стручен работник.
Агенцијата предупредува дека намалувањето на квотата би можело да го влоши недостигот од кадар, особено во градежништвото, транспортот, логистиката и угостителството.
На Германија ѝ недостигаат околу 148.000 квалификувани работници
Најавените ограничувања доаѓаат во време кога германската економија се соочува со недостиг од работна сила.
За големи инфраструктурни проекти се предвидени инвестиции од 500 милијарди евра, а според податоците на Институтот за германска економија, недостигаат околу 148.000 квалификувани работници.
Меѓу најбараните професии се електричари, механичари и инсталатери на системи за греење и климатизација.
Така се отвора прашањето како Германија ќе ја усогласи потребата од дополнителни работници со најавеното ограничување на вработувањето преку програмата за Западен Балкан, која со години претставува важен канал за доаѓање работници од регионот.
Построги правила за испитот по германски јазик од 1 ноември
Промени се најавуваат и кај испитот по германски јазик ДТЗ, кој го полагаат доселеници што треба да го докажат своето познавање на јазикот, вклучително и на ниво Б1.
Според објавените информации, од 1 ноември 2026 година ќе важат построги услови за добивање сертификат. Кандидатите ќе треба да покажат знаење во трите оценувани области: говорење, слушање и читање, како и пишување. За да добијат сертификат на ниво Б1, ќе треба да го достигнат тоа ниво во говорењето и во најмалку една од двете преостанати области. Во другата област ќе треба да покажат знаење најмалку на ниво А2.
Според досегашните правила наведени во извештајот, било можно да се добие сертификат Б1 и без да се постигне минималното ниво во една од писмените области. Познавањето германски јазик на ниво Б1 е важно за одредени постапки поврзани со престојот и стекнувањето германско државјанство, зависно од конкретните законски услови.
Лицата што веќе имаат соодветен сертификат нема автоматски да мора повторно да го полагаат испитот само поради измените.
Што значат промените за македонските граѓани?
За македонските граѓани што планираат да се вработат во Германија, најголемо влијание би можело да има евентуалното намалување на квотата за работници од Западен Балкан. Ако предлогот биде усвоен, бројот на одобренија во рамките на програмата би се преполовил, што би можело да ја зголеми конкуренцијата меѓу кандидатите.
Истовремено, евентуалните промени во правилата за работното време отвораат прашања за организацијата на смените, платите и заштитата на работниците. Важно е да се разликуваат најавените предлози од веќе усвоените мерки. Пред да донесат одлука за заминување на работа во Германија, заинтересираните граѓани треба да ги проверат актуелните услови за работна виза, квотите и правилата за докажување на познавањето на германскиот јазик кај надлежните германски институции.
