Европската Унија повторно се соочи со внатрешни поделби, откако Германија и Италија го блокираа шпанскиот предлог за суспензија на договорот за асоцијација со Израел. Иницијативата, предложена од шефот на дипломатијата на Шпанија, Хосе Мануел Албарес, беше мотивирана од загриженоста за човековите права и ескалацијата на конфликтите на Блискиот Исток.
Берлин и Рим сметаат дека не се исполнети условите за активирање на членот два од договорот, кој овозможува санкции во случај на прекршување на основните вредности.
Ставот на овие две влијателни членки беше пресуден, за ваква одлука е потребен консензус, кој во моментов недостасува.
Дипломатски тензии и остри реакции
Предлогот дополнително ги заостри односите меѓу Шпанија и Израел.
Израелската амбасадорка Дана Ерлих ја обвини владата на Педро Санчез за „едностраност“ и отстапување од европските партнери. Во меѓувреме, италијанскиот министер за надворешни работи Антонио Тајани изјави дека блокирањето на трговскиот договор не е ефикасна алатка, иако Италија останува критична кон израелските воени операции.
Иако целосна суспензија не доби поддршка, дел од земјите, како Белгија, се отворени за компромис – на пример, замрзнување на трговскиот дел од договорот. Таквите мерки би можеле да се донесат со квалификувано мнозинство, но засега нема доволно политичка волја ни за тоа.
Улогата на ЕУ и внимателно балансирање
Високата претставничка на ЕУ, Каја Калас, потврди дека предлогот нема доволна поддршка, но нагласи дека дискусијата ќе продолжи. Европската комисија ќе анализира можни правни чекори, додека Брисел се обидува да најде баланс меѓу политичкиот притисок и одржувањето на единството меѓу членките.
И покрај неуспехот, Хосе Мануел Албарес порача дека Европа „се коцка со својот кредибилитет“ ако не реагира. Шпанија смета дека влошената ситуација во Газа, Западниот Брег и Либан бара поитен и поодлучен одговор.
Овој случај уште еднаш покажува дека надворешната политика на Европска Унија останува сложен баланс меѓу вредности, интереси и различни национални позиции. Додека конфликтите на Блискиот Исток ескалираат, Европа ќе мора да најде заеднички јазик или ризикува дополнително да ја ослаби својата дипломатска тежина.
