Европа во моментов се соочува со едни од најинтензивните шумски пожари оваа сезона, со активни жаришта истовремено во Франција, Шпанија, Италија, Холандија, Хрватска, Словенија, Турција, а во последните денови особено во Албанија и Грција. Причината е комбинација од продолжен топлотен бран, суша и силен ветер, услови што научниците директно ги поврзуваат со климатските промени. Во Македонија, Владата на 1 август прогласи 30-дневна кризна состојба поради зголемениот ризик од пожари, а сепак секојдневно се бележат десетици пожари на отворен простор.

Грција – „огнен обрач“ околу Атина

Најкритична е состојбата во Грција, каде што властите веќе подолго време се во највисок степен на подготвеност. Една од најголемите операции оваа недела беше спроведена во Беотија, северозападно од Атина, каде што противпожарната служба и крајбрежната стража со бродови евакуираа повеќе од 250 жители и посетители од подрачјето зафатено од огнот.

Пожарите се проширија и кон северозападниот дел на Пелопонез, а на Крит екипите продолжуваат да следат огнен фронт долг околу 15 километри. Во почетокот на август, голем пожар избувна и во регионот Виотија, проширувајќи се кон соседната Атика и планинскиот масив Китерон. Според првичните наоди на истражителите, пожарот најверојатно бил предизвикан од осцилирање на проводници во приватна електропреносна мрежа на ветерен парк, кои создале искри врз сувата вегетација.

Силните налети на ветер остануваат најголемата опасност, бидејќи можат за кратко време повторно да разгорат веќе локализирани пожари, но и да ги приземјат авионите и хеликоптерите што учествуваат во гаснењето.

Албанија – стотици пожарникари во битка за спас на селата

Во Албанија, министерот за одбрана Ермал Нафи соопшти дека само во текот на едно деноноќие биле ангажирани 727 припадници на оперативните служби за справување со 20 активни жаришта низ различни делови од земјата.

Копнени и воздушни сили интервенираа за да спречат пожарот да стигне до домовите во селото Рибан, додека втор пожар, најверојатно предизвикан од удар на гром, продолжува да гори во планинска област јужно од Ѓирокастро. Во регионот Малакастер беа евакуирани петнаесетина семејства заедно со добитокот и домашните миленици. Критична состојба беше пријавена и во регионите Делвина, Финиќ и Дарда.

Западна Европа – Франција, Шпанија, Италија и Холандија под притисок

Франција и Шпанија со денови се борат со серија големи шумски пожари предизвикани од екстремно високите температури и сувата вегетација. Шефицата на Центарот за координација на реагирање во вонредни ситуации на Европската Унија, Марија Цубер, уште на крајот на јули предупреди дека, доколку состојбата на Пиринејскиот Полуостров дополнително се влоши, „Европа ќе биде во пламен“.

Тоа предупредување во меѓувреме делумно се оствари, откако пожарите се проширија и во Италија и Холандија, земји кои досега беа поштедени од најголемите огнени фронтови. Во меѓувреме, Турција продолжува да се бори со големи пожари на југоистокот од континентот.

Што велат научниците?

Во речиси сите анализи се повторува истиот заклучок, климатските промени значително ја зголемуваат зачестеноста и интензитетот на екстремните временски услови што создаваат идеална средина за ширење на шумските пожари. Долгите периоди без врнежи, екстремните температури и силните ветрови ги прават пожарите потешки за локализирање и многу побрзи за ширење.

Дополнителен проблем се токму ветровите, кои во Грција неколкупати ги приземјија авионите и хеликоптерите за гаснење токму во моментите кога беа најпотребни.

Македонија – кризна состојба и десетици пожари секој ден

За разлика од драматичните сцени во Грција и Албанија, Македонија засега се соочува со многу помали, но бројни пожари на отворен простор. Според дневните извештаи на Центарот за управување со кризи (ЦУК), последниве денови низ земјата се регистрираат меѓу 14 и 30 пожари дневно.

Најголемиот дел се пожари на сува трева, ниска вегетација, грмушки и депонии, кои најчесто се локализираат или целосно се гаснат истиот ден. Така, во едно деноноќие биле регистрирани 30 пожари, од кои 29 биле изгаснати, додека под надзор останал само пожарот меѓу селата Слатина и Грешница во општина Македонски Брод, каде што горела нискостеблеста шума.

Меѓу посериозните случаи беше пожарот во кавадаречкиот регион, за кој директорот на ЦУК потврди дека бил намерно предизвикан. Според информациите, истовремено биле запалени пет одделни локации, а полицијата веќе располага со индиции за можниот сторител. Поради ваквите случаи, ЦУК континуирано апелира до граѓаните да бидат внимателни и одговорни при движење и престој на отворено.

Кризната состојба останува во сила

Инаку Владата на Северна Македонија на 1 август прогласи 30-дневна кризна состојба на целата територија на државата поради зголемениот ризик од пожари на отворен простор, предизвикан од продолжениот топлотен бран.

Со одлуката, сите државни институции се задолжени целосно да ги стават на располагање своите капацитети за справување со пожарите, додека Главниот штаб при Центарот за управување со кризи континуирано ја следи состојбата и ја координира работата на терен.

Огнената линија нема граници

Иако размерите на пожарите во Македонија засега се далеку помали од оние во Грција и Албанија, целата југоисточна Европа се наоѓа под ист метеоролошки притисок, долготраен топлотен бран, екстремно суво време и силни локални ветрови. Тоа се истите услови што ги претворија делови од Медитеранот во огромни огнени фронтови.

Затоа, и покрај тоа што состојбата во земјава моментално е под контрола, ризикот останува висок. Додека не пристигнат позначајни врнежи и не се намалат температурите, Македонија ќе остане дел од европската огнена мапа и ќе продолжи да живее под заканата од нови пожари.