Анализа базирана на податоци од Eurostat покажува значителни разлики меѓу европските земји во тоа колкав дел од бруто платата работниците навистина го задржуваат „на рака“, по одбивањето на даноци и социјални придонеси. Според податоците од 2025 година, објавени во 2026, уделот на одбитоци за самец без деца се движи од само 15,1% во Кипар до 41,5% во Романија, при што просекот во Европската Унија изнесува околу 29,1%.

Тоа значи дека просечен работник во ЕУ од бруто годишна плата од околу 37.958 евра, реално задржува околу 26.929 евра, додека останатото оди за даноци и задолжителни придонеси.

Земји со највисок даночен товар

Покрај Романија, над една третина од бруто платата се одбива и во Литванија, Белгија, Словенија, Германија, Данска и Унгарија. Во оваа група спаѓаат и Луксембург и Хрватска, каде одбитоците се исто така над просекот на ЕУ.

Во поголемите економии на Унијата, Германија има највисок удел на одбитоци (34,8%), Франција е на 26,2%, Италија на 24,1%, додека Шпанија има најнизок товар меѓу нив – 22,1%.

Земји со понизок даночен товар

На долниот дел од листата се Кипар и Грција, каде помалку од една петтина од бруто заработката оди за даноци и придонеси. Под просекот на ЕУ се и Шпанија, Португалија, Ирска, Чешка и други земји од југот и делови од источна Европа.

Податоците покажуваат дека семејната состојба значително влијае на реалниот даночен товар. За двојки со деца, уделот на одбитоци во некои земји драстично се намалува, па дури станува и негативен во Грција и Полска, што значи дека семејствата преку олеснувања и поврати добиваат повеќе отколку што плаќаат. Во Германија, на пример, товарот паѓа од 34,8% кај самци на само 0,2% кај семејства со едно носечко примање и две деца.

Анализата заклучува дека нема единствен европски модел: јужните земји генерално имаат понизок даночен товар, додека во делови од централна и северна Европа одбитоците се значително повисоки, иако со силни разлики во зависност од социјалните политики и структурата на даночните системи.