Мирното заминување на поранешниот претседател Александар Вучиќ од власт би можело да отвори ново, позитивно поглавје во историјата на Западен Балкан, а Србија би можела да послужи како модел за студентите, активистите и етничките малцинства кои протестираат во европските градови поради социјалната нееднаквост, пишува порталот „ЕУобзервер“ со седиште во Брисел.
Вучиќ го призна поразот еден и пол час по затворањето на гласачките места, откако излезните анкети покажаа дека неговата Српска напредна партија (СНС) освои 105 од 250 места во парламентот, зад Студентската листа предводена од кардиологот Илија Срдановиќ со 135 до 140 места.
„ЕУобзервер“ пишува дека ноќта во Белград била напната, со силно полициско присуство пред зградите на државните институции, групи студенти и граѓани кои го следеле гласањето, како и повеќе од 300 меѓународни набљудувачи.
Европратениците и американските сенатори, исто така, го предупредија Вучиќ на социјалните мрежи да не посегнува по насилство и да не се обидува да ги украде изборите.
„Сепак, се чини дека победата била толку убедлива, а излезноста од околу 70 проценти толку висока што ништо не можело да се стори во врска со тоа“, пишува бриселскиот портал, додавајќи дека синоќешната „ерупција на радост“ од страна на луѓето по првите резултати потсетувала на падот на Виктор Орбан од власт во Унгарија во април.
Во статијата на „ЕУобзервер“ се наведува дека српскиот национализам, корупцијата во Западен Балкан и руското мешање нема да исчезнат од регионот преку ноќ, но дека со заминувањето на националистичко-популистот Вучиќ, постојат поголеми шанси за нормализација на односите со Косово и дека ризикот од распад на Босна и Херцеговина е помал.
„Постои голема веројатност дека позитивниот реформски моментум, кој ЕУ би го наградил, би можел да се прошири од Србија во соседните земји и да помогне во привлекувањето на повеќе земји од Западен Балкан во Европа, откако Црна Гора ќе се приклучи“, наведува бриселскиот портал.
Понатаму се посочува дека ова е четвртиот пораз на проруските и/или крајно десничарските партии во Европа оваа година, по Унгарија, но и Шведска и Латвија.
Тоа е исто така добар тренд пред изборниот „супер циклус“ во следните 12 месеци, кога слични битки како во Србија се очекуваат во Шпанија, Франција, Естонија, Финска, Грција, Словачка, Полска и Италија.
Сепак, мирната, демократска транзиција на власта во Србија нема да биде добредојдена од авторитарните московски владетели, бидејќи се проценува дека би можела да биде пример за рускиот народ.
Во исто време, Србија е, како што е наведено, моќен, алтернативен модел за студенти, левичарски активисти или етнички малцинства во Франција, Италија и други делови од Европа кои го поминаа вториот викенд по ред во немири протестирајќи во бројни градови поради социјалната нееднаквост.
Се проценува дека доколку крајната десница ја преземе власта во Франција во април, поттикната од расни тензии и граѓански немири, тоа би го поништило целиот напредок постигнат во Србија кога станува збор за стабилноста на ЕУ, изгледите за проширување кон регионот Западен Бизмарк и руското влијание во Европа.
„Но, ако младите луѓе во Европа сакаат поправедни општества, тогаш студентите во Србија, кои го започнаа тектонскиот превирања пред две години со протести во Нови Сад, им покажаа дека патот до победата води низ ненасилен отпор и трпение“, се наведува во текстот на EUobserver.
