Големите компании во Европската унија повеќе нема да смеат да ја уништуваат непродадената облека и обувки, според новите правила што стапија на сила. Наместо фрлање, компаниите ќе мораат производите да ги препродаваат или да ги донираат.

Исклучоци ќе има само во случаи кога производите се опасни, оштетени, контаминирани или не можат повторно да се користат, поправат или обноват. Исто така, ќе може да се уништат и производи понудени како донација на социјални организации во ЕУ, доколку тие не бидат прифатени во определен рок.

Новите правила се дел од европската регулатива за екодизајн, која стапи на сила во јули 2024 година и има цел да го намали отпадот и да го поттикне моделот на циркуларна економија.

Германскиот сојуз на трговци на мало (HDE) оцени дека забраната може да им користи на потрошувачите, бидејќи ќе ја зголеми понудата на производи со намалени цени преку аутлет продавници, распродажби и канали за продажба на половна стока.

Извршниот директор на HDE, Штефан Гент, смета дека новите правила можат да имаат позитивен ефект врз животната средина, бидејќи помалку облека ќе завршува како отпад, а повеќе производи ќе се препродаваат или донираат. Сепак, тој предупреди дека трговците ќе се соочат со дополнителни предизвици.

„Не може секоја непродадена стока лесно да се препродаде или донира“, посочи Гент, наведувајќи проблеми како оштетена амбалажа, високи трошоци за логистика, недостаток на побарувачка или ниска вредност на производите.

Според него, трговците ќе имаат дополнителни трошоци за складирање, сортирање, обновување и повторен маркетинг на производите, како и административни обврски поврзани со документацијата и донациите.

Германското здружение на производители на модна облека ја поздрави новата регулатива. Извршниот директор Томас Ланге оцени дека облеката е вреден производ чие уништување треба да се избегнува.

„Забраната за уништување испраќа важен сигнал за поодговорно користење на ресурсите“, изјави Ланге.

Сепак, тој предупреди дека најголемиот проблем не е кај европските производители, бидејќи непродадената стока најчесто не се уништува, туку кај големите количини евтина облека од таканаречената „ултрабрза мода“, која потрошувачите директно ја нарачуваат од добавувачи надвор од Европа.

Тој повика и компаниите од овие пазари да учествуваат во финансирањето на собирањето, сортирањето и рециклирањето на користен текстил, исто како европските производители.

Од друга страна, Конфедерацијата на германската текстилна и модна индустрија ја критикуваше регулативата, оценувајќи дека создава дополнителна бирократија за домашната индустрија, а не го решава проблемот со брзата мода.

Индустрискиот експерт Јонас Штраке предупреди дека без подобри системи за собирање, сортирање и рециклирање, забраната може да остане само „хартиен тигар“.

Слични критики упатија и еколошките организации. Мориц Јегер-Рошко од „Гринпис“ ја оцени забраната како позитивен чекор во принцип, но предупреди дека постојат можности за заобиколување на правилата, на пример преку погрешно декларирање на производите.

„Без доследно спроведување, во пракса ништо нема да се промени“, изјави тој, додавајќи дека основниот проблем – брзата мода – не е целосно опфатен со новите правила.

Според податоците на Европската комисија, меѓу 4 и 9 отсто од непродадениот текстил во Европа секоја година се уништува, иако никогаш не бил користен. Ова создава околу 5,6 милиони тони емисии на јаглерод диоксид годишно.