Реките не запираат на државните граници, па затоа ниту борбата против пластичното загадување не може да се води изолирано. Преку проектот „AQUATIC PLASTIC“, кофинансиран од Европската Унија во рамките на програмата „Интеррег Дунавски Регион“, 33 организации од десет земји спроведоа заеднички активности за спречување, откривање и отстранување на пластичниот отпад од реките.

Во рамките на проектот биле реализирани 19 пилот-активности и развиени осум решенија за управување со пластичното загадување. Само преку шест меѓународни акции за чистење, 246 учесници отстраниле 8,7 тони отпад од реките и нивните брегови во Босна и Херцеговина, Словачка, Бугарија, Србија, Црна Гора и Романија.

Проектот опфатил и десет национални тркалезни маси на кои претставници на институциите, универзитетите, граѓанските организации, компаниите и локалните заедници работеле на заеднички препораки за политиките за заштита на реките.

Една од акциите била организирана во март 2026 година покрај реката Ќехотина кај Плевља во Црна Гора. Во чистењето учествувале претставници на локалната власт, комуналното претпријатие и ученици од основното училиште „Ристан Павловиќ“. Преку проектот биле обезбедени и контејнер со зафатнина од пет кубни метри, 30 корпи за отпад, опрема за комуналното претпријатие и комплети за селектирање отпад за училиштето.

Ќехотина тече низ северниот дел на Црна Гора, а потоа продолжува во Босна и Херцеговина, што покажува дека отпадот фрлен во една земја многу бргу може да стане еколошки проблем и за соседните држави.

Значајни резултати биле постигнати и во Столац, во Босна и Херцеговина. На површина од 1.200 квадратни метри покрај реката Радимља, волонтерите собрале 2.580 килограми отпад, од кои 520 килограми биле пластична амбалажа и ПЕТ-шишиња.

Оваа локација е особено чувствителна бидејќи Радимља е сезонска карстна река. Отпадот што останува на нејзините брегови во сушните периоди, при зголемување на водостојот може да биде однесен во Брегава, а потоа и кон поголемите водни системи и Јадранското Море.

Акцијата поддржана од ЕУ не била ограничена само на собирање отпад. Истражувачите тестирале сателитски снимки и машинско учење за откривање пластични наслаги на реките и поплавните подрачја, како и за следење на движењето на пловечкиот отпад.

Бил развиен и индекс за процена на пластичното загадување и подготвеноста на хидроцентралите да го пресретнат отпадот. Во тестирањето учествувале 23 хидроцентрали, а кај 21 од нив било регистрирано натрупување отпад.

Мерења на микропластика биле спроведени во шест земји, додека експертите работеле и на заедничка, јавно достапна база на податоци и усогласување на методите за следење на загадувањето во Дунавскиот Регион.

Проектот „AQUATIC PLASTIC“ покажува дека локалните акции можат да дадат конкретни резултати, но и дека долгорочното решение бара регионална соработка. Со поддршка од Европската Унија, земјите можат заеднички да собираат податоци, да тестираат технологии и да реагираат пред пластичниот отпад да продолжи низводно и да стигне до морето.