Европската Унија сака до октомври да го намали рекордниот трговски дефицит со Кина, но најсилните топлотни бранови на континентот создаваат сè поголема побарувачка за клима-уреди произведени токму во Кина.

Овој пример јасно покажува колку тешко ќе биде за Брисел да ја намали трговската нерамнотежа со Пекинг, особено во момент кога европските потрошувачи сè повеќе зависат од кинеска технологија и евтини увозни производи.

ЕУ и Кина во понеделникот објавија заедничка изјава со цел да се работи на урамнотежување на трговијата и решавање на прашањата поврзани со пристапот до пазарите.

Европскиот комесар за трговија Марош Шефчович изјави дека споровите околу трговската нерамнотежа, контролата на извозот и интелектуалната сопственост треба да донесат „опипливи резултати“ до октомври.

„Овој тренд е неодржлив“

Двете страни се договориле да формираат билатерална работна група за следење на трговските текови.

Пекинг, пак, уверил дека постојните контроли на извозот на ретки земни метали и трајни магнети нема да ги нарушат синџирите на снабдување на ЕУ.

Шефчович посочи дека кинескиот извоз во ЕУ постојано расте, додека европскиот удел на кинескиот пазар се намалува, оценувајќи дека таквиот тренд е неодржлив.

Сепак, моментот за разговорите е особено чувствителен. Состанокот во Брисел се одржа токму во период кога историскиот топлотен бран ги тера Европејците масовно да купуваат клима-уреди, од кои голем дел се произведени во Кина.

Европа долго се спротивставуваше на клима-уредите

Европа долго време се спротивставуваше на масовната употреба на клима-уреди. Тие често се сметаа за бучни, естетски неприфатливи за фасадите и непотребни, бидејќи летните горештини порано траеја пократко.

Дополнително, постои загриженост дека широката употреба на оваа енергетски интензивна технологија може да ја отежни борбата против климатските промени.

Но, климатската реалност се менува. Сè почестите топлотни бранови ја зголемуваат побарувачката за ладење, а токму тука доминираат азиските производители.

Според податоците на Меѓународната агенција за енергија, околу 20 отсто од европските домаќинства имаат клима-уред, што е значително помалку од речиси 90 отсто во САД.

Трговскиот дефицит расте

Минатата година трговскиот дефицит на ЕУ со Кина пораснал за 15 отсто и достигнал 360 милијарди евра, при што сите 27 земји членки бележеле дефицит.

Во првиот квартал од оваа година, дефицитот се зголемил на 98 милијарди евра, што е највисоко ниво од 2022 година.

Меѓу најувезуваните производи се електрична опрема и машини, категории во кои кинеските компании имаат силна позиција.

Аналитичарите предупредуваат дека чувството на итност поради заканата што Кина ја претставува за европската индустрија достигнува пресвртна точка.

Огромен пазар што треба да се пополни

Клима-уредите ова лето дополнително ја зголемуваат трговската нерамнотежа.

Кинеската Midea Group, според извештаите, забележала огромен раст на нарачките за својот преносен split систем PortaSplit, дизајниран токму за сложените градежни правила во Западна Европа.

Во Германија, веб-страница што во реално време ги следи залихите на Midea уредите станала вирална, покажувајќи дека клима-уредите во голем дел се распродадени.

Ниту еден од петте најпродавани брендови на клима-уреди во Европа не е во сопственост на компании од ЕУ.

Кинеските Haier, Gree Electric Appliances и Midea заедно држеле околу 32 отсто од европскиот пазар според малопродажниот обем во 2025 година, додека меѓу првите пет се и турскиот Beko и јапонскиот Daikin.

Индустриски јаз што ја загрижува Европа

Отсуството на силен европски производител меѓу водечките брендови на клима-уреди го нагласува индустрискиот јаз што ЕУ се обидува да го намали.

Половина од увозот на ЕУ од Кина се технолошки производи, од автомобили до сложени машини. Тоа, според дел од аналитичарите, претставува голем пресврт во однос на претходните децении и сериозен предизвик за европската индустрија.

Европските лидери сега се обидуваат да балансираат меѓу желбата на потрошувачите за поевтини кинески производи и потребата да се заштитат индустриските капацитети, работните места и стратешките сектори во Европа.

Брисел бара баланс, но без општи царини

Европската комисија долго време го критикува Пекинг за прекумерни субвенции, евтин извоз и практики што ги ставаат европските компании во неповолна положба.

Сепак, според експертите, не се разговара за општи царини, туку за насочени мерки во области каде што кинеската конкуренција може сериозно да им наштети на клучни европски индустрии или да создаде ризична зависност.

Такви области се ретките земни метали, хемикалиите, автомобилите и тешката машинерија.

Прашањето за клима-уредите, иако на прв поглед потрошувачко, покажува поголем проблем: Европа сè повеќе има потреба од технологии што самата не ги произведува во доволна мера.

Топлотниот бран така стана повеќе од временска појава. Тој ја откри слабата точка на Европа во трговската борба со Кина.