Русија го повика својот амбасадор во Ерменија, Сергеј Копиркин, на консултации во Москва, во момент кога односите меѓу двете земји влегуваат во нова фаза на отворена политичка напнатост.
Причината е сè поинтензивното приближување на ерменското раководство кон Европската Унија. Руското Министерство за надворешни работи оцени дека таквите чекори ја поткопуваат соработката во Евроазиската економска унија, блок предводен од Москва.
Москва испраќа порака: изберете страна
Потегот доаѓа по самитот во Астана, каде рускиот претседател Владимир Путин предупреди дека Ерменија ќе мора да избере меѓу европската интеграција и останувањето во евроазискиот економски простор.
Путин ја спореди ситуацијата со Украина, тврдејќи дека обидите за приближување кон Европската Унија таму довеле до длабока криза и конфликт. Со тоа Москва практично ја испраќа истата порака што со години ја испраќаше до земјите од своето поранешно влијателно подрачје: европскиот пат има цена.
Карабах ја скрши довербата меѓу Ереван и Москва
Односите меѓу Ерменија и Русија силно се влошија по настаните во Нагорно-Карабах во 2023 година, кога Азербејџан повторно воспостави контрола врз регионот. Ереван тогаш ја обвини Москва дека не ја исполнила својата безбедносна улога и не ја спречила азербејџанската офанзива.
По тоа, ерменската влада почна сè појасно да се дистанцира од Москва, а го замрзна и своето учество во безбедносниот сојуз предводен од Русија.
Притисок пред избори
Во последните месеци Москва испраќа и економски сигнали. Русија воведе ограничувања за увоз на дел од ерменските производи, меѓу кои цвеќе, минерална вода и алкохолни пијалаци, со образложение дека станува збор за здравствени и безбедносни стандарди.
Во Ерменија ваквите мерки се читаат како политички притисок, особено затоа што земјата влегува во изборен период. Парламентарните избори треба да се одржат на 7 јуни, а премиерот Никол Пашинјан се обидува да ја задржи власта во услови на силен притисок од Москва и домашна политичка поларизација.
Гасот како последна порака
Москва веќе предупреди дека Ерменија може да го изгуби повластениот пристап до руски природен гас и нафта ако продолжи да се оддалечува од руската орбита.
Пашинјан, пак, засега не отстапува. Неговата влада тврди дека европската интеграција може да донесе долгорочни придобивки што би ги надминале можните економски загуби од руските контрамерки.
Судирот меѓу Москва и Ереван повеќе не е само дипломатски спор. Тој станува тест за тоа колку простор имаат малите држави од постсоветскиот простор да изберат поинаков геополитички правец без да се соочат со силен притисок од Кремљ.
