Светот влегува во период на повисоки и нестабилни цени на енергијата, предупреди директорот на Меѓународната агенција за енергија, Фатих Бирол, откако цените на нафтата нагло пораснаа поради новите тензии меѓу САД и Иран и застојот во Ормускиот теснец, една од клучните точки за глобалното снабдување со нафта и гас.
Цените на нафтата денеска скокнаа за повеќе од пет отсто. Нафтата од типот Брент достигна околу 95 долари за барел, додека американската нафта се искачи на речиси 89 долари. Причина за новиот раст се стравувањата дека кревкото примирје меѓу САД и Иран може да пропадне, особено по заплената на ирански товарен брод и застојот во поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец.
Бирол предупреди дека дури и ако теснецот повторно се отвори и сообраќајот се нормализира, цените на енергијата нема брзо да се вратат на старото. Според него, светот мора да се подготви за подолг период на нестабилност, затоа што пазарите досега не го пресметале целосниот ефект од војната.
Дел од ударот засега остана ублажен затоа што танкерите со нафта и гас што веќе биле натоварени пред почетокот на кризата во меѓувреме пристигнале до своите дестинации. Но тој привремен амортизер сега слабее, бидејќи нови товари не се испраќаат со ист интензитет, што може дополнително да го засили притисокот врз цените и снабдувањето.
Меѓународната агенција за енергија проценува дека ќе бидат потребни околу две години за производството на енергија на Блискиот Исток да се врати на нивото од пред конфликтот. Сепак, тоа нема да важи подеднакво за сите земји. Според Бирол, некои држави ќе закрепнуваат побавно, а други побрзо, зависно од обемот на штетите и капацитетот за обновување.
Новата енергетска неизвесност веќе се чувствува на светските пазари, но предупредувањето од ИЕА сугерира дека вистинските последици допрва би можеле да станат видливи. За земјите што зависат од увоз на енергенси, тоа значи продолжен притисок врз економијата, транспортот и трошоците за живот.
