Европа повторно влегува во зима исполнета со стравови и неизвесност. Сè поголем број семејства низ континентот не можат да си дозволат основно греење, а студот станува симбол на подлабока економска и енергетска криза.

Според најновите податоци на Европската комисија и националните енергетски агенции, речиси 10% од граѓаните на Европската Унија живеат во т.н. „енергетска сиромаштија“ – состојба во која приходите не се доволни за покривање на сметките за струја, дрва или парно.

Особено загрижува состојбата во земјите од Источна и Јужна Европа, каде што старите системи за греење и високите цени на енергенсите дополнително го оптоваруваат домашниот буџет.

Во земји како Франција, Италија, Грција и Бугарија, граѓаните сè почесто се откажуваат од централното греење и се свртуваат кон алтернативни извори – печки на дрва, плински боци или ограничено загревање само на една соба.
Истовремено, еколошките политики и новите даноци на емисии ја зголемуваат цената на енергијата, создавајќи парадокс: зелената транзиција станува финансиски неподнослива за најсиромашните.

А што се случува во Македонија?
Иако државата не е дел од енергетскиот пазар на ЕУ, последиците се речиси исти. Граѓаните се соочуваат со раст на цените на струјата и огревното дрво, додека локалните самоуправи се борат со застарени парни системи и недоволно субвенции за енергетска ефикасност. Во повеќе општини, особено во источниот и североисточниот регион, семејствата веќе го ограничуваат греењето на само неколку часа дневно.

Иако Владата воведе мерки за субвенционирање на сметките за струја за ранливите категории, енергетската сиромаштија станува хронична состојба, а не привремен проблем.
Социјалните експерти предупредуваат дека долгорочната последица е „скриена нееднаквост“ – онаа што не се гледа на улица, туку во тишината на студените домови.

Во цела Европа, топлината станува луксуз, а зимата – огледало на социјалните пукнатини. Прашањето „ќе има ли топлина?“ оваа година не е само метеоролошко, туку длабоко политичко и човечко.