Ел Нињо брзо се засилува во периодот јули–септември 2026 година и може да го зголеми ризикот од нови временски екстреми низ светот, предупредува Светската метеоролошка организација. Феноменот се јавува кога водите во централниот и источниот екваторијален Пацифик стануваат невообичаено топли, што влијае врз глобалните атмосферски и океански обрасци. За Европа, ефектите најчесто се послаби и индиректни, но доаѓаат во момент кога континентот веќе се соочува со сè почести и поинтензивни топлотни бранови.
Според најновата сезонска прогноза на Светската метеоролошка организација, моделите покажуваат брз развој кон силен Ел Нињо во периодот јули–септември 2026 година, со просечно сезонско отстапување од околу 2 степени Целзиусови во клучниот пацифички регион. Организацијата предупредува дека тоа ја зголемува веројатноста за екстремни временски настани, вклучително топлотни бранови, суши и обилни врнежи.
Најдиректните последици од Ел Нињо обично се чувствуваат во тропските и суптропските региони. Таму може да донесе суши, поплави, нарушени врнежи и дополнителен притисок врз земјоделството, водните ресурси и снабдувањето со храна. Но, тоа не значи дека Европа е целосно надвор од ризик.
Влијанието врз Европа е посложено и помалку директно. „Јуроњуз“ наведува дека европските ефекти од Ел Нињо најчесто се појавуваат подоцна во годината и можат да значат поблага, повлажна и поветровита есен или почеток на зима во делови од континентот. Истовремено, експертите предупредуваат дека актуелните летни жештини во Европа не треба директно да му се припишуваат само на Ел Нињо.
Тука е најважната разлика. Ел Нињо не е единствениот виновник за екстремното време, но доаѓа во свет што веќе е загреан од климатските промени. Тоа значи дека природниот феномен не ја создава целата криза, но може да ја засили. Повеќе топлина во океаните и атмосферата значи повеќе енергија за екстремни настани — од топлотни бранови до поројни дождови.
Во најновата глобална сезонска прогноза, Светската метеоролошка организација наведува дека за јули, август и септември постои зголемена веројатност за натпросечни температури во голем дел од светот. Прогнозата за врнежи покажува обрасци типични за засилен Ел Нињо, со повеќе врнежи во централниот и источниот екваторијален Пацифик и поголем ризик од посуви услови во делови од тропскиот Индиски Океан, Индискиот Потконтинент и Австралија.
За Европа, најголемиот ризик не е само дали Ел Нињо ќе донесе еден конкретен топлотен бран, туку како ќе се надоврзе врз веќе нестабилната климатска слика. Континентот во последните години се соочува со рекордни температури, долги сушни периоди, шумски пожари, притисок врз енергетиката и сè поголеми здравствени ризици за населението.
Ројтерс објави дека последниот европски топлотен бран бил речиси невозможен без климатските промени предизвикани од човекот, според анализа на научниците од „Ворлд ведер атрибјушн“. Тоа е важен контекст: Ел Нињо може да ја зголеми глобалната температура, но долгорочното затоплување ја прави секоја екстремна епизода поопасна.
Последиците не се ограничени само на временската прогноза. Посилниот Ел Нињо може индиректно да влијае врз цените на храната, увозните синџири, земјоделството, енергетиката и здравствените системи. Ако суши или поплави погодат важни земјоделски региони надвор од Европа, ефектите можат да стигнат и до европските пазари преку повисоки цени и нарушена понуда.
Затоа прашањето не е дали Ел Нињо ќе донесе апокалипса во Европа. Прашањето е дали институциите, земјоделството, енергетиката и здравствените системи се подготвени за уште една сезона на нестабилност. Во година во која екстремните температури веќе ја тестираат издржливоста на континентот, засилениот Ел Нињо е уште еден сигнал дека времето станува сè помалку предвидливо, а цената на неподготвеноста сè повисока.
