Американските федерални власти поднесоа обвинение против двајца истражувачи од Националниот институт за здравје (NIH) поради наводен заговор за шверцување на деактивиран вирус на мпокс во Соединетите Американски Држави и давање лажни изјави за неговото внесување во земјата.
Обвинети се Винсент Мунстер, наградуван научник и раководител на Одделот за вирусна екологија во Лабораториите „Роки Маунтин“ во Хамилтон, сојузната држава Монтана, и неговиот соработник Клод Кве. Според американското Министерство за правда, Мунстер е државјанин на Холандија, а Кве на Камерун.
Истражувачи под засилен надзор
Мунстер и Кве работат со опасни патогени во лабораторија со највисоко ниво на биолошка безбедност. Обвинението доаѓа само една недела откако републиканскиот сенатор од Монтана, Тим Шихи, побара ревизија на работата на лабораторијата од страна на главниот инспектор на Министерството за здравство.
Причина за барањето беше минатогодишен инцидент во кој вработен бил каснат од мајмун заразен со кримско-конгоанска хеморагична треска. Во своето барање Шихи се повика и на пријава од свиркач против Мунстер, објавена од конзервативната организација за заштита на животни „Вајт Коут Вејст“.
Случајот привлече внимание и од американската инфлуенсерка Лора Лумер, блиска до претседателот Доналд Трамп, која јавно повика на федерална истрага против лабораторијата и Мунстер.
Инцидент на аеродромот во Детроит
Според Федералното истражно биро (ФБИ), Царинската и граничната служба на САД (CBP) и Канцеларијата на главниот инспектор при Министерството за здравство, Мунстер и Кве во јануари пристигнале на аеродромот во Детроит од Бразавил, главниот град на Република Конго. Царинските службеници извршиле контрола на двајцата истражувачи кои носеле голема црна пластична кутија.
„Мунстер и Кве лажно им изјавиле на службениците дека во кутијата има дијагностичка и лабораториска опрема“, соопшти Министерството за правда.
Пронајдени 113 ампули
По деталната проверка, агентите пронашле 113 ампули со биолошки материјал. Досега биле анализирани 20 примероци, а кај 17 од нив бил потврден вирусот мпокс, болест која порано беше позната како мајмунски сипаници. Мпокс предизвикува осип и е ендемска болест во делови од Африка, а во одредени случаи може да биде и смртоносна. За време на епидемијата во 2022 година, во САД беа регистрирани повеќе од 30.000 случаи, при што починаа 42 лица, според податоците на Центрите за контрола и превенција на болести (CDC).
Властите нагласуваат дека вирусот кој наводно бил пренесен бил деактивиран, што значи дека не можел да се размножува ниту да инфицира клетки. Во една од ампулите бил откриен вирус на варичела, односно овчи сипаници, кој може да биде опасен за децата и лицата со ослабен имунитет. Во уште две ампули бил пронајден човечки ДНК материјал.
Им се заканува затворска казна
Доколку бидат прогласени за виновни, на Мунстер и Кве им се заканува казна затвор до пет години.
„Очигледно е дека овие експерти од Националниот институт за здравје ги прекршиле американските закони шверцувајќи вирусни патогени во патнички авион од подрачје погодено од епидемија на мпокс во Република Конго“, изјави американскиот обвинител за Источниот округ на Мичиген, Џером Ф. Горгон Џуниор.
Маркус Л. Сајкс, специјален агент задолжен за Канцеларијата на главниот инспектор на Министерството за здравство, предупреди дека секој намерен обид за прикривање и нелегално внесување биолошки материјали во САД без соодветно одобрение претставува сериозно нарушување на јавната доверба и потенцијален ризик за јавната безбедност.
Одговор од Националниот институт за здравје
Емили Хилиард, висока портпаролка на Министерството за здравство, изјави дека Националниот институт за здравје целосно соработува со истражните органи. Таа потврди дека институтот бил информиран за инцидентот уште во јануари и веднаш ги активирал безбедносните протоколи за заштита на лабораториите, истражувачките материјали и биолошките примероци.
Според неа, биле обезбедени лабораториските простории, бил ограничен пристапот до засегнатите области и била спроведена детална ревизија на инвентарот за да се потврди дека сите материјали се правилно евидентирани и складирани во согласност со строгите правила за биолошка безбедност.
Хилиард додаде дека биле преземени и кадровски мерки и дека во ниту еден момент не постоел ризик за персоналот или за локалното население во и околу Лабораториите „Роки Маунтин“.
„Националниот институт за здравје останува посветен на највисоките стандарди на биолошка безбедност и одговорно управување со истражувачките материјали“, порача таа.
