Новиот долгометражен документарен филм „Good People“ („Добри луѓе“) на Милчо Манчевски утре, 16 август, ќе ја има светската премиера на 32. Сараевски филмски фестивал. Филмот е дел од официјалната натпреварувачка програма за документарен филм и ќе се натпреварува за престижното „Срце на Сараево“.
Премиерата е закажана за 19 часот, а со филмот Манчевски ја носи приказната за трагедијата во Кочани пред меѓународната публика. Филмот се занимава со една од најтешките трагедии во поновата македонска историја – пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани на 16 март 2025 година, во кој животот го загубија 63 млади луѓе.
Но, „Добри луѓе“ не е класичен филм за самата трагична ноќ.
Во неговиот центар се луѓето – преживеаните, семејствата на жртвите, оние кои помагале и спасувале, но и луѓето кои останале со болката и морале да најдат начин да продолжат да живеат.
Филм за она што останува по трагедијата
Самиот наслов „Добри луѓе“ го поставува суштинското прашање на филмот: што значи да се биде човек во моментите кога светот околу нас се распаѓа? Според официјалниот опис на фестивалот, станува збор за воздржана и длабока приказна за тагата, преживувањето и човечката поврзаност.
Наместо луѓето да ги претвори во симболи на една трагедија, Манчевски ги прикажува како личности со сопствени приказни, стравови, спомени и надежи. Филмот трае 86 минути, а неговиот пристап е минималистички. Нема спектакуларни реконструкции или наметнати толкувања. Во преден план се сведоштвата и личните приказни.
Манчевски започнал да ги снима соговорниците само еден месец по трагедијата, со намера да им даде простор на директно погодените да зборуваат за своите искуства, мисли и емоции.
Авторот намерно се повлекува од центарот на приказната, оставајќи им го просторот на луѓето и нивните зборови.
Зад бројката 63 стојат 63 животи
„Добри луѓе“ се обидува трагедијата да не ја сведе на бројка или статистика. Зад секоја од 63-те жртви стоел живот, семејство, пријателства, соништа и иднина која ненадејно била прекината. А за оние кои преживеале остануваат спомените, загубата и прашањата со кои треба да продолжат да живеат.
Токму затоа филмот не се фокусира само на трагичната ноќ, туку и на она што доаѓа потоа – тишината, преживувањето, солидарноста и обидот на една заедница да продолжи понатаму.
Филм создаден како знак на почит
Манчевски работел со мала документарна екипа. Монтажата е на Мишко Чунихин, директор на фотографија е Иван Ивановски, музиката е на Игор Василев-Новоградска, а извршни продуценти се Татјана Ќурчинска-Пепељугоска и Лудовико Кантисани.
Филмот е реализиран преку продукцијата „Банана филм“, во соработка и со поддршка на иницијативата „Support Kocani“.
Особено значајно е што Манчевски го финансирал филмот со свои приватни средства, во период кога беше во конфликт со Агенцијата за филм. Според продукцијата, идејата била филмот да биде создаден како знак на почит кон жртвите и кон сите оние кои помагале во трагичната ноќ.
Авторите, продуцентите и дистрибутерите се откажуваат од својот профит, а приходите од филмот се наменети за жртвите од Кочани.
Кочани пред меѓународната публика
На овогодишниот Сараевски филмски фестивал во документарната конкуренција се избрани 22 филма од 305 пријавени, а девет од нив имаат светска премиера. „Good People“ е меѓу долгометражните документарци кои премиерно ќе бидат прикажани токму во Сараево.
За македонската кинематографија, премиерата има посебно значење – не само затоа што приказната за Кочани ќе стигне до меѓународната публика, туку и поради начинот на кој Манчевски избрал да ја раскаже. Без спектакл. Без наметнати одговори. Со човечки гласови.
По Сараево, според најавите, филмот треба да има и други фестивалски претставувања во регионот, а за есен се најавени настапи и на фестивали во Торино и Њујорк.
„Good People“ не се обидува да ја објасни трагедијата, ниту да ја претвори болката во спектакл.Тој се обидува да слуша. Да ги слушне оние кои останаа. Да ги запамети оние кои ги нема. И да потсети дека, дури и во најтешките моменти, човечноста може да биде најсилниот одговор.
