Бројот на видови диви пчели и дел од опрашувачите во Европа постојано паѓа од 1921 година наваму, а Алпите се издвојуваат како единствен планински регион каде што овој тренд засега не зема замав. Новата меѓународна научна студија, објавена пред почетокот на самитот на Обединетите нации за биолошка разновидност во Ерменија, предупредува дека нарушувањето на природното опрашување претставува директна закана за континенталното земјоделство и синџирот на исхрана.

Научниците анализираа податоци за 88 отсто од видовите пчели и муви лебдилки (осолики муви) низ целиот европски континент, прибирани уште од 1921 година. Резултатите покажуваат дека во атлантските и во континенталните рамничарски делови разновидноста на овие инсекти е во постојан пад. Најголем дел од чувствителните диви видови полека исчезнуваат, додека опстануваат само мал број поотпорни популации. Единствен простор каде што бројноста на видовите не бележи пад е поширокиот алпски планински масив.

„Доколку продолжат овие движења, може да настанат подлабоки функционални нарушувања во екосистемите“, предупредува шпанскиот еколог Карлос Мартинез-Нуњез од Националниот совет за истражување на Шпанија, кој раководеше со студијата.

Опрашувањето што го вршат животните и инсектите е неопходно за опстанок на речиси 90 отсто од дивите цветни растенија на планетата. Истовремено, повеќе од три четвртини од земјоделските култури што луѓето ги користат за секојдневна исхрана зависат директно од природното опрашување. Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО) посочува дека исчезнувањето на дивите опрашувачи ја уништува природната отпорност на агроекосистемите кон климатските промени и сушите.

Ова отвора сериозен ризик и за балканскиот регион и земјоделските површини кај нас, каде што интензивното користење пестициди, монокултурите и уништувањето на природните меѓи дополнително го стеснуваат животниот простор за автохтоните диви инсекти.

Алпите засега остануваат заштитен бафер благодарение на помалата урбанизација и зачуваната висорамнинска флора, но авторите на студијата повикуваат на итни системски чекори пред штетите да станат неповратни. Земјоделските политики на европско тло мора да ги стимулираат органските методи, строгата контрола врз хемиските третмани и зачувувањето на природните коридори меѓу обработливите површини.