Десет години без Леонард Коен, авторот на „Алелуја“ и човекот што пееше за темнината

„I’m ready, my Lord“, пее Леонард Коен во „You Want It Darker“, песна објавена само седумнаесет дена пред неговата смрт. Неговиот длабок глас звучи како последен разговор со животот, но и како потсетник дека Коен никогаш не се плашел да пее за смртта, љубовта, верата и осаменоста. Десет години подоцна, неговите стихови сè уште наоѓаат нови слушатели, а „Алелуја“ одамна го надмина авторот и стана песна што светот ја присвојува како своја.

Леонард Коен почина пред точно десет години, на 7 ноември 2016 година, во својот дом во Лос Анџелес, на 82-годишна возраст. Неговата смрт беше објавена дури на 10 ноември, два дена по американските претседателски избори, па веста стигна до светот во момент кога вниманието на јавноста беше насочено на друго место. Неговиот менаџер подоцна потврди дека Коен починал во сон. Беше погребан во семејната гробница во Монтреал, на тивка церемонија, уште пред јавноста да дознае дека го нема.

Пред да стане музичар, Коен бил поет и романсиер. Роден е во Монтреал во 1934 година, а првата збирка поезија ја објавил во 1956 година, по што следувале романите „Омилената игра“ и „Прекрасни губитници“. Во шеесеттите години живеел на грчкиот остров Хидра, каде што ја запознал Норвежанката Маријана Илен, која му била инспирација за песната „So Long, Marianne“. Музичката кариера ја започнал релативно доцна, на 33 години, со албумот „Songs of Leonard Cohen“ од 1967 година. На него се наоѓа и „Сузан“, песна што првично ја снимила американската пејачка Џуди Колинс, една година пред Коен самиот да ја објави.

Најпознатата песна има и најнеобична судбина. Коен ја пишувал „Алелуја“ со години и, според сопствените зборови, напишал десетици строфи пред да ја заврши. Песната се најде на албумот „Various Positions“ од 1984 година, кој неговата издавачка куќа „Колумбија“ одбила да го издаде во САД. Долго време останала речиси непозната, сè додека не ја преработиле Џон Кејл во 1991 и Џеф Бакли во 1994 година, а по анимираниот филм „Шрек“ од 2001 година станала глобален феномен. На истиот албум се наоѓа и „Dance Me to the End of Love“. Коен објаснувал дека песната е инспирирана од гудачките квартети што биле принудени да свират во нацистичките логори на смртта.

Неговиот живот имал и неочекувани пресврти. Во деведесеттите години неколку години живеел во зен-центарот на планината Маунт Болди во Калифорнија, каде што во 1996 година бил ракоположен за будистички монах. Додека бил таму, неговата долгогодишна менаџерка му го проневерила најголемиот дел од заштедите. Затоа Коен, на повеќе од седумдесет години, во 2008 година се вратил на сцената со турнеја што траела со години и која многу критичари ја сметаат за една од најдобрите во неговата кариера.


Последниот албум, „You Want It Darker“, излегол на 21 октомври 2016 година, само седумнаесет дена пред неговата смрт. Насловната песна постхумно му донела награда Греми за најдобра рок-изведба. Маријана Илен починала во јули истата година, три месеци пред него. Во 2019 година неговиот син Адам Коен го завршил и го издал албумот „Thanks for the Dance“, составен од снимки што татко му ги оставил незавршени.

е-Трн да боцка во твојот инбокс