По референдумот од 8 септември 1991 година, независна Македонија не се изгради за еден ден. Собранието на 17 септември донесе Декларација за суверенитет и независност и побара меѓународно признавање, а на 17 ноември го усвои Уставот. Монетарната самостојност дојде нешто подоцна: во април 1992 година, откако Југословенската народна армија целосно се повлече од земјата, Собранието го воведе денарот како национална валута.
Референдумот заврши, но институциите допрва требаше да се изградат
Резултатите од референдумот на 8 септември 1991 година беа јасни за неколку дена. Меѓутоа, самостојна држава со сопствени институции, гранична контрола без туѓа војска и сопствена валута не постоеше уште речиси осум месеци. Киро Глигоров, избран за претседател во текот на истата година, остана на функцијата и во преодниот период. Тој период, а не еден единствен ден, го определи темпото на осамостојувањето.
Соседите веднаш го оспорија правото на самоопределување
Во неделите непосредно по референдумот, реакциите од соседството беа отворено негативни. Грција и Бугарија официјално не го признаваа постоењето на посебна македонска нација. Српскиот претседател Слободан Милошевиќ им порачал на грчките претставници дека отцепувањето на Македонија нема да биде дозволено. Односите со партиите на етничките Албанци, веќе заладени поради референдумот, дополнително се влошија.
Собранието донесе Декларација за независност девет дена подоцна
На 17 септември 1991 година, Собранието на Република Македонија, повикувајќи се на резултатите од референдумот, донесе Декларација за суверенитет и независност и побара земјата да биде меѓународно признаена. Декларацијата немаше моментален ефект. За меѓународното признавање требаше да се чека уште неколку месеци.
Уставот, усвоен два месеца подоцна, ги постави темелите
Собранието го усвои Уставот на Република Македонија на 17 ноември 1991 година. Меѓу другото, членот 60 ја конституираше Народната банка на Република Македонија како самостојна емисиона централна банка. На хартија, земјата веќе имаше основа за сопствена монетарна политика. Во пракса, таа сè уште не беше воспоставена.
Дел од Албанците бараа автономија, не само признавање на новата држава
Во јануари 1992 година, Албанците во западниот дел на земјата организираа сопствен, неофицијален референдум за територијална автономија. Од учесниците, 99 отсто гласаа „за“. Новата држава требаше да се справи и со ова прашање, паралелно со напорите за меѓународно признавање.
Југословенската армија ја напушти земјата дури во април 1992 година
Договорот за повлекување на Југословенската народна армија од Македонија беше потпишан во февруари 1992 година. Целосното повлекување заврши дури во средината на април истата година. Дотогаш, присуството на поранешната сојузна армија остануваше отворено прашање за новата држава.
Монетарната независност дојде вечерта на 26 април 1992 година
На седницата на Собранието, одржана на 26 април 1992 година, беше донесен Законот за паричната единица на Република Македонија. Истата вечер, тогашниот премиер Никола Кљусев ја прогласи монетарната независност и ја претстави новата национална валута – денарот.
Замената на динари со денари траеше само три дена
Веднаш наредниот ден, на 27 април, започна замената на југословенските динари со македонски денари, во сооднос еден спрема еден. Процесот заврши успешно во предвидениот рок од три дена. Со тоа, Македонија доби и сопствена монетарна политика, а не само уставно право на неа.
Инфлацијата и признавањата следеа паралелно
Во периодот од мај до декември 1992 година, со рестриктивна монетарна политика, инфлацијата беше намалена на просечно ниво од 12,7 отсто. Меѓународното признавање, во меѓувреме, доаѓаше бавно. Бугарија ја призна независноста уште на 15 јануари 1992 година, три месеци пред земјата воопшто да ја добие сопствената валута.
