Компаниите што развиваат вештачка интелигенција, кои досега уживаа значителна регулаторна слобода под администрацијата на Доналд Трамп, би можеле да се соочат со конгресни истраги, јавни сослушувања и построги правила за користење на нивните технологии. Во центарот на политичкиот спор веќе не се само безбедноста на вештачката интелигенција и влијанието врз работните места, туку и огромната потрошувачка на електрична енергија и вода од дата-центрите.

Како што објавува „Политико“, демократите планираат да ги повикаат директорите на најголемите технолошки компании пред Конгресот, каде што ќе треба да одговараат за ризиците што нивните производи и инвестиции ги создаваат за американските граѓани.

Новиот политички притисок доаѓа по изборите од 3 ноември, на кои незадоволството од ширењето на инфраструктурата за вештачка интелигенција стана значајна тема во повеќе американски сојузни држави.

Шефовите на технолошките компании пред Конгресот

Претседателот на Прогресивниот клуб во Конгресот, демократот Грег Касар од Тексас, најави дека неговата партија сака многу поактивно да го контролира развојот на вештачката интелигенција.

Тој изборните резултати ги опиша како први потреси од многу поголем политички земјотрес поврзан со вештачката интелигенција.

Касар и претходно бараше раководителите на најголемите компании за вештачка интелигенција да бидат повикани на сослушувања, вклучително и со задолжителни судски покани доколку одбијат доброволно да се појават.

Меѓу прашањата за кои демократите бараат одговори се влијанието на автоматизацијата врз вработувањето, употребата на личните податоци, ризиците од неконтролиран развој на напредни системи и одговорноста на компаниите за можните штети.

Тоа би можело да значи зголемен политички притисок врз компании како OpenAI, Meta, Google, Microsoft и другите големи учесници во индустријата.

Сепак, најавените сослушувања не значат дека новите закони се веќе усвоени. Нивното донесување ќе зависи од поддршката во Конгресот и од односот со претседателската администрација.

Дата-центрите станаа политички проблем: Кој ја троши струјата, а кој ја плаќа?

Еден од најинтересните пресврти на американските избори е тоа што вештачката интелигенција престана да биде тема ограничена на технолошките компании и инвеститорите.

За многу американски граѓани, нејзиниот развој се претвори во прашање на секојдневни трошоци.

Големите дата-центри, неопходни за функционирање и обука на напредните модели за вештачка интелигенција, трошат значителни количества електрична енергија, а дел од нив и вода за ладење.

Локалните заедници сè почесто се противат на нивната изградба поради загриженоста дека ќе се зголемат сметките за струја, ќе се оптовари енергетската мрежа и ќе се искористат природни ресурси без соодветна корист за населението.

Според „Вашингтон пост“, гласачите во најмалку 29 локални заедници поддржале забрани или ограничувања за изградба на дата-центри.

Особено значаен е исходот во Тексас, каде што демократката Џина Инохоса победи на изборите за гувернер, откако во кампањата се залагаше за привремено ограничување на изградбата на нови дата-центри до воведувањето правила за заштита на водата, електроенергетскиот систем и потрошувачите.

Овој развој е важен бидејќи Тексас е една од клучните американски држави за планираната изградба на инфраструктура за вештачка интелигенција.

Милијардерите предупредуваат за опасностите од технологијата што самите ја развиваат

Победата на демократите донесе и поостра реторика кон најбогатите луѓе во технолошката индустрија.

Демократскиот сенатор Џон Ософ од Џорџија, кој освои нов мандат, во својот победнички говор ги критикуваше лидерите од Силиконската долина кои предупредуваат на можните егзистенцијални опасности од вештачката интелигенција, додека истовремено продолжуваат да инвестираат во нејзиниот развој.

Неговата порака се однесуваше на противречноста меѓу јавните предупредувања за ризиците и приватните инвестиции во сè помоќни системи.

Демократите најавуваат дека оваа противречност ќе биде една од темите што ќе ги отворат при сослушувањата на технолошките директори.

Прашањето што го поставуваат е дали компаниите треба сами да ги одредуваат границите на развојот на своите производи или државните институции мора да воспостават поцврсти механизми за надзор.

Трамп ја бранеше технолошката експанзија, демократите бараат ограничувања

Администрацијата на Доналд Трамп се залагаше за забрзан развој на американската индустрија за вештачка интелигенција, со помалку регулаторни ограничувања и поголеми инвестиции во инфраструктурата.

Главниот аргумент беше дека САД мора да ја задржат технолошката предност во однос на Кина.

Демократите, пак, сметаат дека таквиот пристап не обезбедува доволна заштита на работниците, потрошувачите и локалните заедници.

Но политичкиот спор не е едноставна поделба меѓу поддржувачи и противници на вештачката интелигенција.

Дел од демократите и понатаму го поддржуваат развојот на технологијата, но бараат построги правила за нејзината примена. Истовремено, и меѓу републиканците постојат политичари и локални заедници што изразуваат загриженост поради трошоците од изградбата на дата-центри.

Токму затоа новиот Конгрес би можел да отвори поширока дебата за тоа кој треба да ги плаќа трошоците од технолошката експанзија.

Може ли политиката да го забави развојот на вештачката интелигенција?

Промената во американската политика веќе предизвика реакции на финансиските пазари.

Според анализата на Ројтерс, акциите на дел од компаниите поврзани со изградбата на дата-центри забележаа пад по изборните резултати, бидејќи инвеститорите почнаа да ја проценуваат можноста за дополнителни регулаторни ограничувања и одложувања на планираните проекти.

Построгите процедури би можеле да го забават отворањето на нови капацитети и да ги зголемат трошоците за инвеститорите.

Но тоа не мора да значи намалување на побарувачката за вештачка интелигенција. Дел од компаниите би можеле да ги преместат проектите во други држави или да инвестираат во поефикасна инфраструктура.

За американската економија ова отвора нова дилема: како да се задржи технолошката конкурентност, а истовремено трошоците од индустријата да не се префрлаат врз граѓаните.

Изборите од 3 ноември покажаа дека вештачката интелигенција веќе не е само прашање за програмерите, компаниите и инвеститорите.

Таа станува политичка тема што ги засега цените на електричната енергија, животната средина, работните места и влијанието на големите корпорации.

Ако досега дебатата главно се водеше околу тоа колку брзо може да се развива вештачката интелигенција, новото прашање во Вашингтон е кој ќе ги поставува границите на тој развој и кој ќе ја плати неговата цена.