Во желбата да се хранеме што поздраво, често наидуваме на разни недоумици, бидејќи тоа што е природно не мора секогаш да значи дека е и посигурно. Една од тие дилеми е дали е свежото млеко поздраво од пастеризираното. Српските нутриционистки за Zadovoljna.rs даваат одговор на оваа дилема.
За почеток, нутриционистката Бранка Мирковиќ за Zadovoljna.rs вели дека генерално свежото млеко е поздраво, но…
„Тоа е похранливо, појадрено, побогато и луѓето кои не се толерантни на лактоза го варят полесно за разлика од пастеризираното. Но, во него многу често има опасни бактерии и тоа е голем проблем. Освен ако не го земате од целосно доверлив производител, кој многу внимава на хигиената, не можете да знаете дали е безбедно.“
Славица Стојановиќ, нутриционистка-диететичарка, за Zadovoljna.rs исто така вели дека свежото млеко носи опасности и таа изрично препорачува пастеризирано млеко.
„Од нутриционистички и здравствен аспект, сметам дека пастеризираното млеко е поздраво од свежото млеко. Пастеризираното млеко е подложено на процес на загревање што ги уништува патогените бактерии, намалувајќи го ризикот од инфекции. Свежото млеко може да биде опасно поради присуство на бактерии и други микроорганизми, меѓу кои се салмонела, ешерихија коли, листерија. Тоа посебно може да биде опасно за деца, бремени жени и лица со ослабен имунолошки систем. Иако пастеризацијата може да го намали нивото на некои витамини, тоа не е значајна разлика и не е вредно за ризикот од инфекции. Може да се каже дека нутриционистичките вредности на млекото после пастеризацијата остануваат најчесто непроменети. Затоа, пастеризираното млеко го сметам за побезбедна и препорачлива опција во однос на свежото.“
Имено, сировото, односно свежото млеко доаѓа директно од животното – обично кравата, овцата или козата, и самото носи поголем ризик за развој на некои болести, бидејќи бактериите во него не се убиени со пастеризација.
Што е пастеризација?
Пастеризацијата е метод кој го продолжува рокот на траење на храната така што со топлина се уништуваат штетните бактерии. Млекото се загрева кратко, обично на најмалку 70 степени, по што следува брзо ладење.
Пред да се користи пастеризацијата, луѓето сериозно боледувале од болести поврзани со штетни бактерии во млекото.
Кои се опасностите од свежото млеко?
Иако многумина веруваат дека свежото млеко директно од кравата е најздравата опција, всушност тоа е ризик, велат и светските стручњаци.
Бидејќи свежото млеко може да содржи опасни микроорганизми како што се салмонела, ешерихија коли и листерија, тие можат да предизвикаат тешки болести кои се пренесуваат преку храна. Ако консумирате контаминирано свежо млеко, ефектите можат да бидат многу поголеми од само пореметување на стомакот. Тоа може да предизвика тешки гастроинтестинални проблеми, температура, повраќање, дијареа, откажување на бубрезите, па дури и животно загрозувачки состојби како што е сепса.
Кои се предностите на свежото млеко?
Ризиците поврзани со непастеризирано млеко звучат прилично загрижувачки, па затоа и прашањето – зошто луѓето воопшто го пијат?
Некои велат дека пастеризацијата го уништува вкусот на млекото и дека свежото е послатко и покремасто. Како кога самите ќе исцедите сок од портокал наместо оној од продавница.
Други велат дека свежото млеко е добро за здравјето на цревата и превенција од алергии и астма. Некои студии на животни тоа делумно потврдуваат, но потребни се дополнителни истражувања за да се каже дека свежото млеко дефинитивно е поздраво од пастеризираното.
Дали пастеризираното млеко е нутриционистички богато како свежото?
Свеже и пастеризирано млеко имаат слични нутриционистички вредности, напоменуваат стручњаците. Некои витамини растворливи во вода, Б1, Б2, Б12, витамин Ц и фолна киселина, се намалуваат за време на пастеризацијата, но тие и така не се присутни во значајни количини пред пастеризацијата.
Колку свежо млеко претставува ризик?
Чак и мала количина свежо млеко може да содржи доволно патогени за да предизвика болест, во зависност од нивото на контаминација и осетливоста на поединецот, така што точната ризична количина не е лесно да се одреди. Патогените не мора да бидат присутни во големи количини за да предизвикаат тешка болест.
Који се симптоми на болест од свежо млеко?
Листата на овие симптоми воопшто не е пријатна.
Бактериите во сировото млеко најчесто можат да предизвикаат повраќање, дијареја (понекогаш крвава), болка во стомакот, температура, главоболка и болки во телото, а можат да се развијат и тешки болести опасни по живот, откажување на бубрезите, мозочен удар.
Стручњаците напоменуваат дека децата, постарите лица, бремените жени и оние со ослабен имунолошки систем се во поголем ризик од тешки болести поради свежото млеко, но напоменуваат дека ни здравите возрасни лица не се имуни на опасностите. Притоа, ако свежото млеко го купите од проверена фарма, тоа на жалост не го елиминира ризикот целосно, иако го намалува.
Дали загревање на свежо млеко ги убива патогените?
Ако планирате да го загреете млекото како обично за да подготвите, на пример, латте кафе, знајте дека тоа нема да ги убие сите бактерии. Пастеризацијата подразбира загревање на млекото на одредена температура (најмалку 70 степени) за одредено време за да се ефикасно уништат патогените.
